مشاوره رایگان تحصیلی
منو

روش علمی چیست؟

+ 31
رأی شما
- 8

بشر اولیه همواره در پی تفسیر جهان و همچنین در جستجوی یافتن دلیل وقوع پدیده ها و راهی برای مهار طبیعت بوده است. باران های سیل آسا، طلوع و غروب خورشید، خشکسالی و حاصلخیزی مزارع، مرگ و میر کودکان و شیوع بیماری از دیدگاه بشر نمی توانسته بدون دلیل باشد.

اجداد انسانی ما پرسش های فلسفی و به تبع آن اندیشه ورزی نیز داشته اند. آنها از خود می پرسیدند منشاء انسان از کجاست؟ هدف از زندگی چیست؟ پس از مرگ چه اتفاقی می افتد؟ در تفسیر جهان و در فقدان علم و روش علمی، اسطوره ها و خدایان این بار را به دوش می کشیده اند و هر رویدادی به خشم یا خشنودی خدایان و ارواح نسبت داده می شد. خدای دریا، خدای طوفان، خدای حاصلخیزی، خدای جنگ و … هر کدام مدیریت بخشی از جهان را بر عهده داشتند.

مطالعه تاریخ علم به ما نشان می دهد که دیدگاه بشر چگونه طی ۲۶۰۰ سال ، از زمان تالس تا عصر کنونی توسعه پیدا کرده است. نکته جالب توجه اینجاست که توسعه هر نظریه، از دل نقد آن نظریه در می آید. برای مثال طبق نظریه تالس ، زمین مثل کشتی بر روی آب قرار داشته است. انکسیمندر به این نظریه نقد جالبی ایراد کرد. او پرسید اگر زمین مثل کشتی روی آب اقیانوس است پس آن اقیانوس روی چه چیزی قرار دارد؟ سپس نظریه را چنین اصلاح کرد: هیچ چیزی که زمین را نگاه دارد وجود ندارد، زمین به این دلیل در حالت سکون است که فاصله اش از همه چیز یکسان است. در فقدان فیزیک، کیهان شناسی و روش علمی در شناخت و برآورد ابعاد جهان، بشر اولیه ره افسانه می زد و تصور می کرد زمین در میانه تارتاروس(۱) و اورانوس (۲) قرار دارد.

طبق اسطوره ها فاصله اورانوس تا زمین به حدی بوده که اگر یک سندان برنزی از سقف آسمان به زمین بیفتد نُه روز و شب طول می کشد و روز دهم سندان به زمین می رسد. تارتاروس نیز به همین مقدار تا زمین فاصله داشته و از دید اسطوره های یونان باستان ، زئوس تایتانها یا غول های سرکش را به درون آن پرتاب کرده بود. همهء این داستان ها و اساطیر، تلاشی در جهت تفسیر جهان بوده و این تلاش ها به عبارتی به لحاظ تاریخی ، جد پدری فیزیک امروزی محسوب می شود. بعدها این نظریات به تدریج با نقد روی نقد توسعه پیدا کرد. آریستارخوس، مدل بطلمیوسی و سرانجام مدل کپرنیک. در سایه نقد علمی هر نظریه ، نظریه جدیدی خلق می شد که منسجم تر و دقیق تر و با واقعیت جهان سازگارتر بود. مثلاً قوانین کپلر ساز و کار جهان را به مراتب بهتر از مدل های پیشین توضیح می داد. همانطور که مفهوم نیوتنی نیرو بعدها با نظریه اینشتین وارد فاز نسبیت شد. در واقع نظریه بدیل و جایگزین، روایتی بهبود یافته از نظریه قبلی است با تصحیح نقایص و حذف یک خطا یا اشتباه درون نظریه قبلی ، یک گام معرفتی رو به جلو به شمار می رود.

برخی از نظریات علمی اما به عنوان نظریات انقلابی مطرح می شوند. نظریاتی که دیدگاه رایج عصر را از بن و ریشه به چالش می کشند. برای نمونه داروین نظریه رایج زیست شناسی را بصورت بنیادین برهم زد. یا اکتشاف الکترون توسط جی جی تامسون بعد از ۲۴۰۰ سال، ایدهء تقسیم ناپذیری اتم را سرنگون ساخت. در عصر حاضر نیز ساختمان نظریات جدید، روی استخوان های نقد و شناسایی خطاهای نظریات قبلی بنا شده اند. مدل اتمی تامسون در سال ۱۹۰۳، خیلی زود در سال ۱۹۱۱ با مدل سیاره ای راترفورد جایگزین شد. نظریه راترفوردبیان می داشت که الکترون ها در مدارهای دایره ای شکل به دور هستهء اتم در گردش هستند. این نظریه هم زمان زیادی دوام نیاورد و در سال ۱۹۱۳ توسط بوهر واژگون شد. بوهر در نقد مدل راترفورد اینطور استدلال کرد که اگر ذرات ، مانند سیارات منظومه شمسی به دور خورشید در گردش باشند، می بایست طبق معادلات الکترومغناطیس ماکسول که هر ذره باردار متحرک در یک میدان الکترواستاتیک از خود به صورت امواج الکترومغناطیس انرژی ساطع می کند، به روی هسته سقوط کند.

از آنجایی که چنین اتفاقی نمی افتد، به همین جهت الگوی اتمی راترفورد با یک ایراد ساختاری مواجه می شود. درست همانگونه که ایدهء تالس دربارهء زمین، با نقد انکسیمندر به چالش کشیده شد و در سایهء این نقد ، نظریه هایی بهتر و ساختار یافته تر و منسجم تر مطرح شد. همانگونه که کپرنیک، داروین ، نیوتن، فارادی و ماکسول، اینشتین، ماندل، کریک و واتسون، هایزنبرگ، شرودینگر و …. هر کدام با بهره گیری از روش علمی، با نقد نظریه های پیشین، با خلق نظریات بدیع و انقلابی علمی ، دیدگاه ما در قبال ساختار جهان را به طرز بنیادینی تغییر دادند.

۱) تارتاروس در افسانه‌های یونانی، محل مجازات گناهکاران و به نوعی جهنم زیر زمین بود. در اسطوره های یونان باستان، کرونوس و دیگر تایتان‌هایی که با خدایان جنگیدند در تارتاروس زندانی بودند.
۲) اورانوس نام یکی از اسطوره‌های یونانی است که تجسم آسمان و به عبارتی بهشت بالای زمین محسوب می شده و طبق اساطیر یونان، پدربزرگ زئوس و پدر کرونوس می‌باشد.

نویسنده: عرفان کسرایی – پژوهشگر مطالعات علم دانشگاه کاسل آلمان

+ 31
رأی شما
- 8
سیامک ترکاشون - سن: 65 سال - شهر: مشهد
جناب عرفان کسرایی: با سلام وعرض ادب:. پوفسور Micho Kako کتابی دارد:physics of impossible a scientific که در ان فصلی را به :نامریی شدن انسان واشیا اختصاص داده است.- با نظریه ایشان موافق نیستم. دلایل خود را در تایپکی در:خانه تالار فیزیک مدرن تحت عنوان:تناقضی در مورد نامریی شدن انسان وجانداران -اورده ام. هنوز کسی پاسخ نداده است. از شما که پزوهشگر مورد احترام من هستید در خواست بازدید دارم.نظرتان برایم مهم است.ممنون. سیامک-ترکاشون 65 ساله از مشهد.
‌سه شنبه 18 آذر 1393 - 04:22
نظر شما :
● فارسی نویس
نام کاربری :

کلمه عبور :


 تذکر :   تنها اعضای سایت مجاز به ارسال نظر می باشند. جهت عضویت در سایت   اينجـــا   کلیک کنید.




www.HUPAA.com
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
محک
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● ادامه تحصیل در مالزی
● دانشگاه های مالزی
● سعيد سيوف جهرمي
● هر آنچه می خواهید
● مجله پزشکی
● توصیه های پزشکی
● پس از باران
● انجمن علمی فیزیک پیام نور
● دانلود کامل
● سایت گردشگری آنوبانی نی
● جاویدان
● سنگ شکن
● آگهی رایگان
● ایتکا
● پزشکی
● مجله علمی
● پی سی گیمرز
● موسسه پروفسور حسابی
● میهن کمپ
● پی سی وبلاگ
● کتاب هفته
● دهکده فضایی
● ایران حافظ
● Airgo Design
● دکتر علی افضل صمدی
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
گردش زمین به دور خورشید (14 پاسخ)
مواد عايق امواج مغناطيسي (11 پاسخ)
چرخش زمین (16 پاسخ)
برگزاري اولين كارگاه كاربرد پرتوها در صنعت دانشگاه شاهرود (0 پاسخ)
تعدادی از کاربردهای فناوری های هسته ای (0 پاسخ)
پیش نیاز mcnp و مونت کارلو (1 پاسخ)
هواپیما در میدان مغناطیسی (2 پاسخ)
تولید مایعی که قانون نیوتن را نقض می‌کند! (8 پاسخ)
فرایند هم فشار بر عکس فرایند هم دما است؟! (12 پاسخ)
جسم دوار (22 پاسخ)
اندازه گیری جرم و بار الکترون بدون نسبیت؟ (2 پاسخ)
جاذبه زمین (6 پاسخ)
برخورد كشسان (55 پاسخ)
کتاب های فیزیک دبیرستان دهه هفتاد (0 پاسخ)
کیهان و کائنات؛ فیزیک یا ریاضی؟ (10 پاسخ)
ضرایب کولبش گوردن (1 پاسخ)
ترمودینامیک-فرایند هم حجم (2 پاسخ)
آیا مغزهای بزرگ باهوش ترند؟ (1 پاسخ)
کشف شگفت‌انگیز نحوه حفظ خاطره در مغز (0 پاسخ)
ایستگاه تفکر (130 پاسخ)
فوق لیسانس فیزیک با لیسانس غیرفیزیک میشناسین؟ (0 پاسخ)
سوال در مورد نمودار چرخه گاز کامل (1 پاسخ)
ساخت سرعت سنج حقيقي (22 پاسخ)
درخواست مشاوره از دوستانی که فیزیک خوندن (40 پاسخ)
تلسکوپ تک عدسی با روزنه (0 پاسخ)
منظور از جذر همون رادیکاله؟ (2 پاسخ)
شوخي و فكاهي در رياضيات و فيزيك (511 پاسخ)
درخواست course ها و کتاب های اموزشی راجع به لیزر و فوتونیک (1 پاسخ)
شبیه سازی در نرم افزار zemax (1 پاسخ)
لطفا کارکرد این مدار رو بگید (1 پاسخ)
کتاب اصولی و کامل نسبیت عام و هندسه ریمانی (3 پاسخ)
کشف پنج ذره تازه تشکیل دهنده اتم در سرن (0 پاسخ)
عکسی دروغین؟! (12 پاسخ)
قانون سوم نیوتن (34 پاسخ)
در لحظه ی تحویل سال، چه اتفاق نجومی رخ می دهد؟ (1 پاسخ)
حرکت بردار شار مغناطیسی در هسته فرومغناطیس (1 پاسخ)
اصل عدم قطعیت هایزنبرگ (28 پاسخ)
نقطه ی بحرانی (7 پاسخ)
PI-DAY (28 پاسخ)
فرمول اصطکاک در هوا، مثلا اصطکاک میان بدنه هواپیما و هوا (2 پاسخ)
وقایع نجومی سال 96 (2 پاسخ)
درهم تنیدگی ساعت های کوانتومی از طریق گرانش (0 پاسخ)
ليزر (9 پاسخ)
پارادوکس تئوری اطلاعات با ژنتیک (12 پاسخ)
آيا سفر به ماه بزرگترین دروغ تاریخ است ؟ (242 پاسخ)
سرعت تله پورت (12 پاسخ)
پارسی را پاس بداریم (970 پاسخ)
مقادیر "مجاز" انرژی یعنی چی؟ (4 پاسخ)
معما های سخت (297 پاسخ)
شبیه ساز زیمکس (0 پاسخ)
معرفی کتابی در رابطه با تانسورها (4 پاسخ)
همگنی و همسانگردی فضا (9 پاسخ)
جـنـگنـده ها و اســلحــه های بــرتــر (104 پاسخ)
کهکشان ها در کجای جهان قرار دارن ؟ (8 پاسخ)
مزیت مکانیکی (0 پاسخ)
سازمان بهداشت جهانی فهرست ۱۲ باکتری خطرناک را منتشر کرد (2 پاسخ)
نوشتن روی شیشه (5 پاسخ)
چرا قبل از بارش برف آسمان قرمز میشود؟ (26 پاسخ)
سری فوریه (1 پاسخ)
حرکت دورانی حول محور ثابت (4 پاسخ)
مقالات فیزیک
چند میلیون دلار، هزینه‌ی تماس نگرفتن با دانشمندان
کشف مومیایی گمشده‌ی مصر باستان، در کنار رود نیل
تاجی از خار در مغز موش
امواج بزرگ و سرکش پدیده‌هایی روزمره
اسپیس ایکس دو گردشگر را به ماه می‌فرستد
جهش‌های DNA ماموت‌های پشمالو قبل از انقراض
اثرات بلند مدت آسیب مغزی شدید
خطر کمتر شیوع بیماری‌های خطرناک با زندگی در ارتفاعات بالاتر
ارتباط خواب فضانوردان و کارمندان روی زمین
در جهان کوانتومی ماهیت مفهومی مبهم است
دشواری رفتاری برای ورزش‌کردن افراد چاق
ارتباط کم‌خوابی و هوشیاری
چرا مردم زبان خود را تغییر می‌دهند؟
دست‌یابی به اساس تکامل
رفتار بسیار جالب بک نوع مورچه
نخستین شواهد از ادغام کهکشان‌های کوتوله
نسل جوان، پیام‌آوران تغییر ابدی
همکاری لوکسِ مرسدس بنز و دایمر
سلامت استخوان در خوردن غذاهای ضد‌ اِلتهابی
قدرت هوش مصنوعی در برنامه‌نویسی آینده
آتش‌فشان‌ها زمین را به گلخانه تبدیل می‌کنند
ساخت ماده‌ای جدید برای رویش مجدد استخوان‌ها
زهره‌نورد جدید؛ مقاوم‌تر از گذشته
بهبود عملکرد ایمپلنت‌ها با ابداع جدید
گورخر‌ماهی نابینایی انسان‌ها را درمان می‌کند
معمای هیولای تالی حل شد
تاثیر منفی دو بار تغییر ساعت در سال
حرکت افراد فلج با افکارشان
به دام انداختن و بررسی سلول‌ها به کمک گرافن
اندازه‌گیری نوسان دمایی بادهای سیاه‌چاله‌ای، برای نخستین بار
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
امواج گرانشی: نشانه‌ها، ادعاها و ناگفته‌ها (0+)
نئاندرتال‌ها با بدن عریض و استخوان‌بندی مقاوم متولد شدند (0+)
غذاهای اصلاح شده‌ی ژنتیکی؛ خوب یا بد؟ (0+)
کشف راهی برای دیرتر پیر شدن انسان‌ها (0+)
گوشت قرمز و مرغ، عامل دیابت (0+)
خویشاوندی ساکنان شرق آسیا و انسان‌های عصر سنگی (0+)
راز برنج؛ کدام برنج مغذی‌تر است؟ (0+)
ساخت دقیق‌ترین نقشه‌ی توزیع ماده‌ی تاریک در جهان (0+)
سیستم‌های تشخیص چهره، بالا رفتن سن را تشخیص می‌دهند؟ (0+)
تاثیر ویتامین ب در بهبود علائم اسکیزوفرنی (0+)
جادوی کامپیوتر DNA (0+)
صفحه‌ی شطرنج عجیبی که از فضا قابل مشاهده است! (0+)
کشف بانوی ایرانی؛ ارتباط بیماری پارکینسون با باکتری روده (0+)
ظاهر و بوی خوب، معیارهای مهم برای انتخاب جفت در حشرات! (0+)
هابل کهکشان جالب توجهی را به نمایش گذاشت (0+)
ادامه ...