مشاوره رایگان تحصیلی
منو

روش علمی چیست؟

+ 37
رأی شما
- 11

بشر اولیه همواره در پی تفسیر جهان و همچنین در جستجوی یافتن دلیل وقوع پدیده ها و راهی برای مهار طبیعت بوده است. باران های سیل آسا، طلوع و غروب خورشید، خشکسالی و حاصلخیزی مزارع، مرگ و میر کودکان و شیوع بیماری از دیدگاه بشر نمی توانسته بدون دلیل باشد.

اجداد انسانی ما پرسش های فلسفی و به تبع آن اندیشه ورزی نیز داشته اند. آنها از خود می پرسیدند منشاء انسان از کجاست؟ هدف از زندگی چیست؟ پس از مرگ چه اتفاقی می افتد؟ در تفسیر جهان و در فقدان علم و روش علمی، اسطوره ها و خدایان این بار را به دوش می کشیده اند و هر رویدادی به خشم یا خشنودی خدایان و ارواح نسبت داده می شد. خدای دریا، خدای طوفان، خدای حاصلخیزی، خدای جنگ و … هر کدام مدیریت بخشی از جهان را بر عهده داشتند.

مطالعه تاریخ علم به ما نشان می دهد که دیدگاه بشر چگونه طی ۲۶۰۰ سال ، از زمان تالس تا عصر کنونی توسعه پیدا کرده است. نکته جالب توجه اینجاست که توسعه هر نظریه، از دل نقد آن نظریه در می آید. برای مثال طبق نظریه تالس ، زمین مثل کشتی بر روی آب قرار داشته است. انکسیمندر به این نظریه نقد جالبی ایراد کرد. او پرسید اگر زمین مثل کشتی روی آب اقیانوس است پس آن اقیانوس روی چه چیزی قرار دارد؟ سپس نظریه را چنین اصلاح کرد: هیچ چیزی که زمین را نگاه دارد وجود ندارد، زمین به این دلیل در حالت سکون است که فاصله اش از همه چیز یکسان است. در فقدان فیزیک، کیهان شناسی و روش علمی در شناخت و برآورد ابعاد جهان، بشر اولیه ره افسانه می زد و تصور می کرد زمین در میانه تارتاروس(۱) و اورانوس (۲) قرار دارد.

طبق اسطوره ها فاصله اورانوس تا زمین به حدی بوده که اگر یک سندان برنزی از سقف آسمان به زمین بیفتد نُه روز و شب طول می کشد و روز دهم سندان به زمین می رسد. تارتاروس نیز به همین مقدار تا زمین فاصله داشته و از دید اسطوره های یونان باستان ، زئوس تایتانها یا غول های سرکش را به درون آن پرتاب کرده بود. همهء این داستان ها و اساطیر، تلاشی در جهت تفسیر جهان بوده و این تلاش ها به عبارتی به لحاظ تاریخی ، جد پدری فیزیک امروزی محسوب می شود. بعدها این نظریات به تدریج با نقد روی نقد توسعه پیدا کرد. آریستارخوس، مدل بطلمیوسی و سرانجام مدل کپرنیک. در سایه نقد علمی هر نظریه ، نظریه جدیدی خلق می شد که منسجم تر و دقیق تر و با واقعیت جهان سازگارتر بود. مثلاً قوانین کپلر ساز و کار جهان را به مراتب بهتر از مدل های پیشین توضیح می داد. همانطور که مفهوم نیوتنی نیرو بعدها با نظریه اینشتین وارد فاز نسبیت شد. در واقع نظریه بدیل و جایگزین، روایتی بهبود یافته از نظریه قبلی است با تصحیح نقایص و حذف یک خطا یا اشتباه درون نظریه قبلی ، یک گام معرفتی رو به جلو به شمار می رود.

برخی از نظریات علمی اما به عنوان نظریات انقلابی مطرح می شوند. نظریاتی که دیدگاه رایج عصر را از بن و ریشه به چالش می کشند. برای نمونه داروین نظریه رایج زیست شناسی را بصورت بنیادین برهم زد. یا اکتشاف الکترون توسط جی جی تامسون بعد از ۲۴۰۰ سال، ایدهء تقسیم ناپذیری اتم را سرنگون ساخت. در عصر حاضر نیز ساختمان نظریات جدید، روی استخوان های نقد و شناسایی خطاهای نظریات قبلی بنا شده اند. مدل اتمی تامسون در سال ۱۹۰۳، خیلی زود در سال ۱۹۱۱ با مدل سیاره ای راترفورد جایگزین شد. نظریه راترفوردبیان می داشت که الکترون ها در مدارهای دایره ای شکل به دور هستهء اتم در گردش هستند. این نظریه هم زمان زیادی دوام نیاورد و در سال ۱۹۱۳ توسط بوهر واژگون شد. بوهر در نقد مدل راترفورد اینطور استدلال کرد که اگر ذرات ، مانند سیارات منظومه شمسی به دور خورشید در گردش باشند، می بایست طبق معادلات الکترومغناطیس ماکسول که هر ذره باردار متحرک در یک میدان الکترواستاتیک از خود به صورت امواج الکترومغناطیس انرژی ساطع می کند، به روی هسته سقوط کند.

از آنجایی که چنین اتفاقی نمی افتد، به همین جهت الگوی اتمی راترفورد با یک ایراد ساختاری مواجه می شود. درست همانگونه که ایدهء تالس دربارهء زمین، با نقد انکسیمندر به چالش کشیده شد و در سایهء این نقد ، نظریه هایی بهتر و ساختار یافته تر و منسجم تر مطرح شد. همانگونه که کپرنیک، داروین ، نیوتن، فارادی و ماکسول، اینشتین، ماندل، کریک و واتسون، هایزنبرگ، شرودینگر و …. هر کدام با بهره گیری از روش علمی، با نقد نظریه های پیشین، با خلق نظریات بدیع و انقلابی علمی ، دیدگاه ما در قبال ساختار جهان را به طرز بنیادینی تغییر دادند.

۱) تارتاروس در افسانه‌های یونانی، محل مجازات گناهکاران و به نوعی جهنم زیر زمین بود. در اسطوره های یونان باستان، کرونوس و دیگر تایتان‌هایی که با خدایان جنگیدند در تارتاروس زندانی بودند.
۲) اورانوس نام یکی از اسطوره‌های یونانی است که تجسم آسمان و به عبارتی بهشت بالای زمین محسوب می شده و طبق اساطیر یونان، پدربزرگ زئوس و پدر کرونوس می‌باشد.

نویسنده: عرفان کسرایی – پژوهشگر مطالعات علم دانشگاه کاسل آلمان

+ 37
رأی شما
- 11
سیامک ترکاشون - سن: 65 سال - شهر: مشهد
جناب عرفان کسرایی: با سلام وعرض ادب:. پوفسور Micho Kako کتابی دارد:physics of impossible a scientific که در ان فصلی را به :نامریی شدن انسان واشیا اختصاص داده است.- با نظریه ایشان موافق نیستم. دلایل خود را در تایپکی در:خانه تالار فیزیک مدرن تحت عنوان:تناقضی در مورد نامریی شدن انسان وجانداران -اورده ام. هنوز کسی پاسخ نداده است. از شما که پزوهشگر مورد احترام من هستید در خواست بازدید دارم.نظرتان برایم مهم است.ممنون. سیامک-ترکاشون 65 ساله از مشهد.
‌سه شنبه 18 آذر 1393 - 04:22



www.HUPAA.com
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
محک
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● ادامه تحصیل در مالزی
● دانشگاه های مالزی
● سعيد سيوف جهرمي
● هر آنچه می خواهید
● مجله پزشکی
● توصیه های پزشکی
● پس از باران
● انجمن علمی فیزیک پیام نور
● دانلود کامل
● سایت گردشگری آنوبانی نی
● جاویدان
● سنگ شکن
● آگهی رایگان
● ایتکا
● پزشکی
● مجله علمی
● پی سی گیمرز
● موسسه پروفسور حسابی
● میهن کمپ
● پی سی وبلاگ
● کتاب هفته
● دهکده فضایی
● ایران حافظ
● Airgo Design
● دکتر علی افضل صمدی
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
جسم مجازی چیست؟ (11 پاسخ)
کمیت عامل شکل ( عملیات ریاضی) (0 پاسخ)
محاسبه چگالی میدان در فاصله مشخصی از سیم پیچ (1 پاسخ)
چرا خطوط میدان الکتریکی همدیگر را قطع نمی کنند؟ (25 پاسخ)
اثبات قاون پتانسیل کیرشهف با اصل بقای انرژی (1 پاسخ)
اختلال دو قطبی (0 پاسخ)
حل یک معادله دیفرانسیل (1 پاسخ)
موتور مثلث در شش ضلعی در دایره اشکال هندسی مزارع (0 پاسخ)
نسبیت (0 پاسخ)
در زمان نمی توان سفر کرد (30 پاسخ)
نسبیت خاص خوانی(!)،سوالات و مقالات پراکنده پیرامون نسبیت خاص (31 پاسخ)
انتشار کتاب ((نظریه ی غلظت)) در نیویورک-آمریکا (21 پاسخ)
چرا قبل از بارش برف آسمان قرمز میشود؟ (30 پاسخ)
همجوشی هسته ای (4 پاسخ)
اثبآت فرمول تغییر سطح (1 پاسخ)
حمام نمک (0 پاسخ)
گامی پیش‌تر به سوی آشکارساز امواج گرانشیِ مستقر در فضا (0 پاسخ)
انرژی در موج های مکانیکی (7 پاسخ)
خواص ذاتی ذرات؟! (10 پاسخ)
تصاويري از تجهيزات نظامي عجيب و غريب! (113 پاسخ)
تساوی صفر و یک؟؟ (5 پاسخ)
اثبات مساحت دایره (22 پاسخ)
لکه های خوشیدی چگونه به وجود می آیند؟ (4 پاسخ)
پارسی را پاس بداریم (973 پاسخ)
منظور پروفسور حسابی از بی نهایت بودن ذرات چه بوده؟ (38 پاسخ)
سوال در مورد انقباض طولی (6 پاسخ)
حذف یا تضعیف میدان مغناطیسی (1 پاسخ)
رنگ اجسام (3 پاسخ)
چرا نبایست با افراطی ها بحث کرد؟ (3 پاسخ)
میدان مغناطیسی اطراف یک ذره باردار به چه شکل است؟ (1 پاسخ)
پيدايش كاينات (0 پاسخ)
معرفی کانال های تلگرام فیزیک (8 پاسخ)
تابش لیزر به سطح کره ماه (5 پاسخ)
راکتور های هسته ای بی خطر (19 پاسخ)
یک پرسش دینامیکی در رابطه با اصطکاک (7 پاسخ)
توان تشعشعي از ذره شتابدار (0 پاسخ)
تصویر های دانشیک (85 پاسخ)
زاویه بحرانی و اندازه ذرات (0 پاسخ)
استفاده از اثرات میدان مغناطیسی برای چرخیدن دائم جسم (1 پاسخ)
عملگرها و اپراتورها در ریاضیات و فیزیک (73 پاسخ)
شوخي با شيمي (35 پاسخ)
فرگشت انسان (51 پاسخ)
توجیه عملکرد مدار شوکر (9 پاسخ)
مسیر حرکت رعد و برق و بارها (0 پاسخ)
سقوط آزاد و نیروی جزر و مدی (2 پاسخ)
مسئله: چهار گوی رسانای یکسان (2 پاسخ)
سقوط آزاد، پرتاب دو جسم با جرم‌های مختلف (8 پاسخ)
آیا مولتی متر بدون باتری کار می کند؟ (1 پاسخ)
کشت ریزغده ابزاری جدید در مقابله با سرطان (0 پاسخ)
ببینید و لذت ببرید (4 پاسخ)
فرود آمدن عمودی بطری آب بر روی میز (1 پاسخ)
نیوتون چگونه حرکت بیضوی زمین را ثابت کرد؟ (15 پاسخ)
لطفا یه کتاب در زمینه فیزیک بهم معرفی کنید که ترجمه کنم (8 پاسخ)
راهی برای دوباره زیستن - بدن جدید - عمر نامحدود (25 پاسخ)
انرژی چگونه به جرم تبدیل میشود؟ (21 پاسخ)
زمین تخت گرایان (99 پاسخ)
کتاب مناسب برای کنکور (6 پاسخ)
کمبود ویتامین دی و سرطان ها (0 پاسخ)
برنامه‌ای که مرگ را پیش‌بینی می‌کند (0 پاسخ)
پایانه های باتری (3 پاسخ)
مقالات فیزیک
مصائب تلخ این روزهای مارک زاکربرگ
روزهای بازنشستگی کپلر نزدیک است!
این مرد قرون وسطایی چه چیزی در دست دارد؟
توانایی عجیب و غریب نوزادان، دانشمندان را شگفت‌زده کرد!
مژده به بیماران کلیوی؛ منتظر دیالیزی راحت‌تر باشید!
حرکات عجیب این دو کهکشان ناشی از چیست؟
سیستم شبه بلاک‌چین گوگل در فضای ابری منتشر خواهد شد.
جاذبه‌ی منطقه‌ی وان ترکیه چیست؟
رفتار عموزاده‌ی ما در غذاخوردن چگونه است؟
رویداد‌های نجومی اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷
کشف عجیب مینیاتوری در بدن انسان
آینده‌ی خودروهای خودران، مبهم‌تر از گذشته شد.
سنگین‌ترین اتم جهان چقدر وزن دارد؟
آینده‌ی اِتنا چقدر خطرناک و ویران‌گر است؟
فاصله‌ی ۷،۸۰۰ ساله‌ نوری زمین تا خوشه‌ای ستاره‌ای چگونه محاسبه شد؟
کشف اندامی جدید در بدن انسان
چگونه این یک میلیون نفر در آمازون پنهان شده بودند؟
کدو تنبل چگونه باعث ریزش مو در زنان می‌شود؟
جورابی که به کمک بیماران دیابتی می‌آید!
رازی باستانی از گونه‌ی انسان که در آب دهانش نهفته بود!
هابل از انعکاس نور ابرنواختری در دور دست‌ها خبر داد.
انقلاب بعدی چه زمانی رخ می‌دهد!؟
کشف ردپایی حیرت‌آور از دوران ژوراسیک
بررسی دقیق اوموموا، در فرکانس رادیویی
عواقب خوردن تندترین فلفل جهان چیست؟
آینده‌ی فالکون و چشم‌انداز تسخیر سیاره‌ی سرخ
حشره‌ای که اتصال باستانی روسیه و کانادا را برملا کرد!
زمین‌تخت‌گرایان؛ پدیده‌هایی نخبه یا عقب‌ماندگانی از بشریت؟
محققان نوعی جدید از آنتی‌بیوتیک‌ها را کشف کردند.
چینی‌ها در ۱۱۵هزار سال پیش چه ابزاری داشتند؟
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
فیزیکدان‌ها غیرممکن را ممکن می‌کنند: تبدیل نور به ماده! (0+)
مشارکت دو دانشمند ایرانی در ساخت نسل جدید باتری‌ها (0+)
سوت اولین قطار تمام خورشیدی جهان در ایستگاه‌های استرالیا (0+)
کشف بخار آب در جو سیاره‌ای فراخورشیدی (0+)
گونه‌های جدیدی از تاردی‌گراد در ژاپن یافت شد. (0+)
خبرهایی از انتشار ارز دیجیتال ملی ایران (0+)
آیا یادگیری در خواب واقعیت دارد؟ (0+)
عشاق، بیشتر دست یکدیگر را بگیرند. (0+)
آینده‌ی نگران‌کننده‌ی خودران‌ها در کالیفرنیا (0+)
رقص باشکوه کهکشان‌های مارپیچی (0+)
آیا بیماری‌های خود ایمنی درمان دارند؟ (0+)
سقوط تاج و تخت کیهانی (0+)
با وجود کمبود فسفر جنگل‌های گرمسیری چگونه رشد می‌کنند؟ (0+)
شما می‌توانید بی‌خوابی را از اجدادتان به‌ارث برده باشید. (0+)
نقش امدادی تکنولوژی در فاجعه‌ها (0+)
ادامه ...