مشاوره رایگان تحصیلی
منو

چالش اندازه در فیزیک کوانتوم

+ 53
رأی شما
- 173

تجربیات روزمره‌ نشان می‌دهد اجسام بزرگ (همچون تخم‌مرغ‌ و انسان‌) به شکل برهم‌نهی از حالات٬ شبیه آنچه برای اشیاء کوانتومی (همچون الکترون‌ها) رخ می‌دهد٬ ظاهر نمی‌شوند. آیا این به آن معنی است که فیزیک کوانتومی اساساً درمورد اجسام بزرگ‌تر از یک حدّ خاص بکار نمی‌رود؟

به گزارش انجمن فیزیک ایران، آزمایش جدیدی با به دام‌انداختن حرکت یک اتم بزرگ در یک شبکه‌ی اپتیکی این امکان را فراهم آورده تا بتوان نقطه‌ی برشی برای این حدّ خاص تعیین کرد. با استفاده از این اسباب٬ کارستن روبیز (Carsten Robens) از دانشگاه بُن آلمان و همکارانش نشان داده‌اند که یک اتم سزیم که در یک حالت غیرکلاسیکی مسیری را طی می‌کند٬ به عنوان یک برهم‌نهی از حالات حرکت کرده و بنابراین در یک زمان بیش از دو موقعیت مجزا را اشغال می‌کند. چنان ویژگی‌های ذاتی کوانتومی از اشیاء بزرگ مشاهده شده است اما به نظر می‌رسد مشاهدات روبینز و همکارانش که برپایه‌ی سخت‌گیرانه‌ترین آزمایش صورت گرفته٬ استانداردی طلایی برای تایید وجود برهم‌نهی باشد. به این ترتیب آزمایشی که آن‌ها انجام داده‌اند نظریاتی از فیزیک که در پی جایگزینی مکانیک کوانتومی هستند را محدود می‌سازد. از این فناوری می‌توان به منظور آزمودن برهم‌نهی حتی در مقیاس‌های بزرگ‌ (همچون اتم‌ها یا مولکول‌های بزرگ) نیز بهره جست.

بسیاری از آزمایش‌هایی که قصد تایید برهم‌نهی کوانتومی را دارند به دنبال شاهدی بر تداخل هستند. آزمایش کلاسیک شامل عبور یک الکترون از یک جفت شکاف است: حلقه‌های نتیجه‌شده در این آزمایش رفتار موج‌مانندی را پیشنهاد می‌دهند که نظریه کوانتومی به ذرات بینیادی نسبت می‌دهد. با این حال حتی اگر این آزمایش‌ها با آن‌چه مکانیک کوانتومی پیش‌بینی می‌کند سازگار باشد٬ آن‌ها آزمون‌های عاری از خط به حساب نمی‌آیند چون می‌توان یک توضیح کلاسیک نیز بر این مطلب ارائه داد: می‌توان تصور کرد که الکترون واقعاً از یکی از شکاف‌ها عبور می‌کند و هرگز به شکل همزمان از دو شکاف (آنطور که فیزیک کوانتومی به آن می‌پردازد) نمی‌گذرد.

در مقاله‌ای نظری در سال ۱۹۸۵ آنتونی لگت (Anthony Leggett) و آنوپام گارگ (Anupam Garg) به این مسئله از نقطه‌نظر کاملاً متفاوتی نگریستند. آنها در صدد تایید مکانیک کوانتومی بر نیامده‌اند بلکه پیشنهاد داده‌اند که می‌توان نشان داد هرچیزی بغیر از یک توصیف کوانتومی به تناقضی با مشاهدات تجربی منجر می‌شود. آنان نقطه‌نظری را موسوم به واقع‌گرایی بزرگ‌مقیاس (ماکروریلیسم) تعریف کرده‌اند که بر مبنای دو فرض پایه‌گذاری شده و  با مکانیک کوانتوم در تناقض است: یک جسم با اندازه‌ی به حدُ کافی بزرگ همیشه در یک زمان در یک جا قرار دارد (برهم‌نهی ماکروسکوپیک نمی‌تواند وجود داشته باشد) و این‌که تعیین موقعیت این جسم بدون مختل ساختن آن امکان‌پذیر است. آن‌ها نشان داده‌اند که اگر این بینش صحیح باشد اندازه‌گیری‌های انجام شده‌ بر روی جسم در زمان‌های مختلف می‌تواند به شکل آماری تنها تا درجه‌ی معینی همبستگی از خود نشان می‌دهند؛ رابطه‌ای که آن‌ها به شکل ریاضی در نامساوی لگت-گارگ بیان داشته‌اند. آزمایش‌هایی که این نامساوی را نقض می‌کنند به وضوح نشان می‌دهند که ماکروریلیسم صحیح نیست. کاری که آن‌ها انجام داده‌اند الهام‌بخش تعدادی آزمایش بر روی فوتون‌ها٬ اسپین هسته‌ای و مدارهای ابررسانا بوده است.

در مقایسه با این آزمایش‌ها٬ اتم‌هایی که روبینز و همکارانش در آزمایش‌های خود از آن‌ها استفاده کرده‌اند بزرگ‌ترین اشیاء کوانتومی هستند که نامساوی لگت-گارگ در مورد آنها آزموده شده و در آن‌ها از اندازه‌گیری موسوم به اندازه‌گیری تهی (null) بهره برده‌ شده است. این اندازه‌گیری یک اندازه‌گیری «غیرتهاجمی» است که به نامساوی اجازه می‌دهد تا به متقاعدکننده‌ترین روش ممکن تایید شود. در آزمایشی که این پژوهش‌گران به انجام رسانده‌اند اتم سزیم در یکی از دو موج اپتیکی ایستاده حرکت می‌کند. این دو موج٬ از قطبش‌ ‌الکتریکی مخالف برخوردارند و مکان اتم در زمان‌های مختلف اندازه‌گیری می‌شود. این دو موج ایستاده را می‌توان به عنوان یک جفت کارتن‌های یک‌بعدی شبیه کارتن‌هایی که تخم‌مرغ‌ها را در آن‌ نگه می‌دارند تصور کرد که باهم‌دیگر همپوشانی‌ دارند (یکی به رنگ قرمز و دیگری به رنگ آبی – شکل زیر را ببینید).

در این آزمایش همبستگی مابین مکان اتم در زمان‌های مختلف اندازه‌گیری می‌شود. روبینز و همکارانش ابتدا این اتم را در یک برهم‌نهی از حالات فوق‌ریز اسپینی داخلی قرار داده‌اند. این کار متناظر است با قرار داشتن در هر دو کارتن به شکل همزمان. سپس این دو موج اپتیکی را یکی پس از دیگری تضعیف کرده‌اند تا اتم سزیم در فاصله‌ای تا ۲ میکرومتر در حرکتی بنام پیمایش کوانتومی (quantum walk) گسترده گردد. سرانجام پژوهش‌گران این اتم را به لحاظ اپتیکی برانگیخته ساخته‌اند تا فلورسانس کند. عملی که موجب می‌شود موقعیت اتم در یک تک‌ حالت آشکار شود. با دانستن آن‌که اتم از کجا حرکت خود را آغاز می‌کند این امکان به پژوهشگران داده می‌شود تا به شکل متوسط تعیین کنند که اتم از نقطه‌ی شروع خود به سمت راست حرکت می‌کند یا چپ. با تکرار این آزمایش آنان می‌توانند همبستگی مابین مکان اتم را در زمان‌های مختلف بدست آورده و در نامساوی لگت-گارگ قرار دهند.

در آزمایشی که توسط روبینز و همکارانش انجام شده٬ یک اتم بزرگ (سزیم) در یکی از دو میدان اپتیکی ممکن حرکت می‌کند (که به رنگ قرمز و آبی نشان داده شده است). این میدان‌ها پتانسیل متناوبی شبیه «کارتن تخم‌مرغ» دارد. این پژوهش‌گران اتم سزیم را در برهم‌نهی از دو حالت اتمی مهیا کرده‌اند که معادل است با قرار گرفتن همزمان اتم در کارتن اپتیکی آبی و قرمز رنگ. آنها موقعیت اتم را با آشکارسازی فلورسانس آن هنگامی که دو کارتن از هم جدا می‌شوند تعیین کرده‌اند.

اکنون یک ماکروریلیست تایید می‌کند که این اتم هرگز نمی‌تواند از یک حالت برهم‌نهی حرکت خود را آغاز کند٬ در عوض در هر لحظه تنها در صندوقچه‌ای شامل یکی از کارتن‌ها قرار دارد. علاوه بر آن وی بر این باور است که اندازه‌گیری فلورسانس نسبت به اندازه‌گیری بعدی٬ حالت تهاجمی خواهد داشت. بنابراین همان‌گونه که لگت و گارگ ابتداعاً فرض کرده‌اند٬ روبیز و همکارانش از فناوری اندازه‌گیری «نتیجه‌ی تهی» در یکی از زمان‌های میانی آزمایش‌شان استفاده کرده‌اند. به بیان ساده یک اندازه‌گیری تهی آزمایشگر را قادر می‌سازد تا بدون اندرکنش با اتم٬ موقعیت آن را تعیین کند. به این منظور پژوهش‌گران یکی از امواج ایستاده (یا کارتن‌ها) را با فاصله‌ی زیادی جابجا کرده‌اند. در نظر می‌گیریم که کارتنِ به رنگ قرمز را جابجا کرده‌اند. اگر چنان‌چه اتم پس از یک اندازه‌گیریِ فلورسانس٬ از خود نور نتابد می‌توان فهمید که اتم در کارتن قرمز قرار داشته٬ با آن بشدت اندرکنش کرده و نهایتاً در فاصله‌ی دورتری از آن به حرکت خود پایان می‌دهد. با این وجود با تکرار این آزمایش بعضی مواقع می‌توان تابیدن نور از اتم را دید. می‌توان دریافت که اتم قبل از این جابجاشدن در کارتن آبی بوده است. بعلاوه کارتن آبی (و بنابراین اتم سزیم) با آن مداخله‌ای نداشته است.

اگر ماکروریلیسم واقعیت را توصیف کند٬ یک اندازه‌گیری تهی نتیجه‌ی اندازه‌گیری فلورسانس نهایی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و مقدار کل همبستگیِ مکان ذره در زمان‌های مختلف بدون مکانیک کوانتومی قابل فهم و درک است. اما این موضوع با چیزی که در قلب مکانیک کوانتوم باعث شگفت‌آور شدن آن بوده رویارویی دارد. به طور قطع وقتی اتم گسترده می‌گردد (چنان‌که موقعیت تعریف‌شده‌ای داشته باشد) حتی یک اندازه‌گیری تهی نیز اثری دارد. این گستردگی به یک همبستگی کلی قوی‌تری نسبت به آن‌چه تحت ماکروریلیسم ممکن است می‌انجامد؛ حقیقتی که به شکل ریاضی بواسطه‌ی نقض نامساوی لگت-گارگ حاصل می‌شود. این دقیقاً همان چیزی است که روبیز و همکارانش یافته‌اند و این یعنی ماکروریلیسم را نمی‌توان در مورد اتم سزیم بکار برد.

پس از تقریباً یک قرن از تحول کوانتومی در علم شاید شگفت‌آور باشد که فیزیک‌دانان هنوز در پی اثبات وجود برهم‌نهی هستند. انگیزه‌ی اصلی در آینده‌ی فیزیک نظری نهفته است. ممکن است نظریات نوپای ماکروریلیسم بخوبی پایه و اساس نسل بعدی «ارتقاء»‌ی نظریه کوانتومی را (با تنظیم مقیاس برای مرزهای کوانتوم-کلاسیکی) تشکیل دهد. به یُمن نتایج حاصل از این آزمایش‌ها می‌توانیم مطمئن باشیم که این مرز نمی‌تواند زیر مقیاسی قرار بگیرد که اتم سزیم در آن مقیاس‌ها همانند یک موج عمل می‌کند. این مقیاس چقدر بزرگ است؟ یک اندازه‌گیری نظری از بزرگ‌مقیاسی٬  اتم سزیم را در رتبه‌ی نسبتاً کم ۶٫۸ قرار می‌دهد که تنها اندکی بالاتر از دیگر اجسام آزمایش‌شده با اندازه‌گیری تهی است اما بسیار پائین‌تر از مشکوک‌ترین مرز جای می‌گیرد. (گربه‌ی شرودینگر رتبه‌ی ۵۷ را داراست).

در حقیقت آزمایش‌های تداخل‌سنجی ماده-موج٬ پیش‌تر حلقه‌های تداخلی با مولکول‌های فولرن باکمینستر (Buckminsterfullerene)٬ با رتبه‌بندی به بزرگی ۱۲ را به نمایش گذاشته‌اند. با این حال به عقیده‌ی من می‌توانیم نمایش مسلم‌تری از کوانتومی بودن اتم سزیم را بعلت عبور پژوهش‌گران این آزمایش از ماکروریلیسم بواسطه‌ی اندازه‌گیری‌های نتایج تهی داشته باشیم. گام بعدی٬ تلاش برای انجام آزمایش‌هایی با اتم‌هایی با جرم بیشتر است که در طول زمان‌های بزرگ‌تری برهم‌نهی کرده و با فواصل بیشتری از هم جدا شده‌اند. این کار مرزهای بزرگ‌مقیاس را هرچه‌بیشتر گسترده کرده و طبیعت رابطه‌ی بین کوانتوم و جهان بزرگ‌مقیاس را برملا می‌سازد. این پژوهش در مجله‌ی فیزیکال ریویو اکس انتشار یافته است.

سایت علمی بیگ بنگ /نویسنده خبر: زینالوند فرزین

+ 53
رأی شما
- 173



www.HUPAA.com
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
محک
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● ادامه تحصیل در مالزی
● دانشگاه های مالزی
● سعيد سيوف جهرمي
● هر آنچه می خواهید
● مجله پزشکی
● توصیه های پزشکی
● پس از باران
● انجمن علمی فیزیک پیام نور
● دانلود کامل
● سایت گردشگری آنوبانی نی
● جاویدان
● سنگ شکن
● آگهی رایگان
● ایتکا
● پزشکی
● مجله علمی
● پی سی گیمرز
● موسسه پروفسور حسابی
● میهن کمپ
● پی سی وبلاگ
● کتاب هفته
● دهکده فضایی
● ایران حافظ
● Airgo Design
● دکتر علی افضل صمدی
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
تصویر های دانشیک (81 پاسخ)
ميدان تاخيري (24 پاسخ)
واپاشی هسته ایی (0 پاسخ)
تصاویر نجومی (1947 پاسخ)
دروس آنلاین و رایگان در دانشگاه‌های برتر دنیا (2 پاسخ)
زمین تخت گرایان (92 پاسخ)
[پارادوکس] ذره باردار در میدان گرانشی یکنواخت (13 پاسخ)
تعریف آماری فشار (0 پاسخ)
مفهوم تکانه (2 پاسخ)
ظرفیت خازن (3 پاسخ)
سوال مربوط به اثبات فرمول های انرژی نسبیتی (3 پاسخ)
محاسبه سرعت چرخش در حرکت دورانی یکنواخت (1 پاسخ)
تفاوت نیرو با انرژی چیست؟ (14 پاسخ)
مدل تکتایی برای کوارک ها به چه معناست؟ (0 پاسخ)
بررسی ناوردایی توان در نسبیت خاص (2 پاسخ)
پارسی را پاس بداریم (968 پاسخ)
بررسی پایستگی تکانه و انرژی (1 پاسخ)
عملگرها و اپراتورها در ریاضیات و فیزیک (67 پاسخ)
ایرادها و پارادوکس های نسبیت خاص (239 پاسخ)
سوال در مورد انقباض طولی (3 پاسخ)
شوخي و فكاهي در رياضيات و فيزيك (514 پاسخ)
بازبهنجارش (14 پاسخ)
کشف یک واقعیت خفه کننده! (3 پاسخ)
ایجاد دافعه در آهنربا (1 پاسخ)
معرفی چند سایت فیزیک (12 پاسخ)
سوال ترکیبی پرتابه و انرژی (1 پاسخ)
چگونه باید ضخامت حباب را اندازه گرفت؟ (3 پاسخ)
شتاب تبدیلات لورنتس (5 پاسخ)
ریاضیات کوانتومی (4 پاسخ)
قرص دیجیتالی که ورود خود را به معده اطلاع می‌دهد (0 پاسخ)
باکتری‌های روده تاثیر درمان سرطان را "بیشتر" می‌کند (0 پاسخ)
انرژی از هیچ، با انرژی پتانسیل گرانشی (34 پاسخ)
هوش مصنوعی که سیستم‌های امنیتی را دور می‌زند (0 پاسخ)
اتساع طول (2 پاسخ)
برنامه محاسباتی عدد پی (8 پاسخ)
راه و روش ترجمه کتاب های فیزیک (3 پاسخ)
آیا جنس مواد نسبیست؟ (5 پاسخ)
انرژی چگونه به جرم تبدیل میشود؟ (15 پاسخ)
ردیابی امواج گرانشی در برخورد دو ستاره نوترونی (0 پاسخ)
کتابهای مناسب برای یادگیری فیزیک (3 پاسخ)
معرفي وبلاگ هاي فيزيكي هر كس وبلاگي داره معرفي كنه (141 پاسخ)
تبدیل کانونیک برای معادله هامیلتونی کوب نشده (1 پاسخ)
علت چرخش الکترون چیست؟ (12 پاسخ)
چگونه از آلوده بودن فایل‌ها پیش از دانلود مطلع شویم؟ (0 پاسخ)
محاسبه فشار آب (1 پاسخ)
مقالاتي از گوشه و كنار رياضيات (94 پاسخ)
ضد جاذبه (3 پاسخ)
سوالی در مورد چگونگی محو نور فوکوس شده خورشید توسط عدسی ها (15 پاسخ)
اکسل برای مدیران، مهندسان، حسابداران و تولید ایده های نو (4 پاسخ)
مشتق تابع (3 پاسخ)
فرمول جاذبه نیوتون (1 پاسخ)
سرعت نور (101 پاسخ)
دانلود رایگان کتاب گرانش کوانتومی فارسی (4 پاسخ)
جهان چند بعد دارد؟ (41 پاسخ)
جایزه نوبل (13 پاسخ)
اسم این دستگاه چیه ؟ (3 پاسخ)
سفرهای طولانی در کره زمین با سفینه انجام خواهند شد (0 پاسخ)
موارد آموزنده در نسبیت (2 پاسخ)
چرا ریاضیات می‌خوانیم؟ (12 پاسخ)
ماهیت انرژی (23 پاسخ)
مقالات فیزیک
هنگام خرید لپ‌تاپ به چه نکاتی باید توجه کرد؟
شناسایی جرمی بسیار جالب توسط کاوشگر چینی
عامل حساسیت نهان به گوشت قرمز در انسان‌ها
آیا نخستین اشکال حیات روی زمین، خیلی زود شکل گرفتند؟
دانشمندان گل رز الکترونیکی با قابلیت ذخیره‌ی انرژی ساختند.
ادعای ارائه‌ی نظریه‌ی کوانتوم در دهه‌ی ۱۹۳۰ میلادی
چرا ابرها معلق می‌مانند؟
اسپیس‌ایکس دو شهروند را به مدار ماه می‌فرستد.
بالاخره نشانه‌هایی از ماده‌ی تاریک دیده شد!
کاهش ذخیره‌ی تخمدان در زنان شهری
نظریه‌ی ریسمان چیست و چرا بشر واقعاً به آن نیاز دارد؟
بی‌زاری از مَلَچ مُلوچ اطرافیان؛ میسوفونیا
خطر مصرف نوشیدنی‌های شِکری
پهپادها همچنان هوشمندتر می‌شوند!
روند ذوب شدن برف‌ها در آب‌وهوای گرم‌تر
ترسیم شجره‌نامه‌ی ستارگان
حفاری سنگر عصر سلیمان نبی، در دره‌ی تیمنای
خطر اسیدی شدن اقیانوس‌ها برای صدف‌ها
چرا پیوند سر انسان، هرگز ممکن نخواهد بود؟
کاوشگر کنجکاوی، نوعی سنگ معدنی به‌نام «هماتیت» در مریخ یافت.
ثبت ضربان حیات زمین در تایم‌لپس ناسا
قلب این دختر در خارج از سینه‌اش می‌تپد!
ارتش آمریکا در صدد تبدیل گیاهان به شبکه‌ای از جاسوسان محیطی است.
کشف سحابی غول‌پیکری در اطراف کوازاری دوردست
داروی دیابت می‌تواند از پس‌زنی عضو پیوندی جلوگیری کند.
سگ‌ها چهره‌ی شاد انسان‌ها را بیشتر دوست دارند!
تلاش برای برقراری تماس با موجودات فضایی
چگونه رعد و برق ذرات پادماده را در جو زمین تولید می‌کنند؟
راهی ساده برای بهبود وضعیت خواب شما
ساخت دست رباتیک برای تبدیل انسان عادی به اَبَر انسان
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
خرافه یا واقعیت؟ آیا روغن نارگیل واقعاً شفابخش است؟ (0+)
ردپاهایی جدید از گوشت‌خواری غول‌پیکر حکایت دارد. (0+)
با «پل استار ۱» نخستین اتومبیل برقی جدید وُلوو آشنا شوید. (0+)
فواره‌های شگفت‌انگیز سیاهچاله‌ها کارخانه‌ی ستاره‌زایی هستند. (0+)
ستاره‌شناسان جرمی میان‌ستاره‌ای در منظومه‌شمسی کشف کردند! (0+)
روش جدید پیوند مغز استخوان، بدون عوارض جانبی (0+)
ساخت ماشین کوانتومی برای یافتن ذره‌ی بوزون هیگز (0+)
توان خورشیدی ارزان‌تر است، اما دنیا هنوز با سوخت‌های فسیلی اداره می‌شود. (0+)
راز حفره‌های رنگارنگ یلواستون (0+)
تصویری جدید از ژرف آسمان (0+)
بینی کدام جنبه‌های احساسی ما را نمایان می‌سازد؟ (0+)
ساعتی مچی برای سفر خیالی در فضا (0+)
چرا جهان ما سه‌بُعدی است؟! (0+)
نقشه‌برداری اندام‌های مصنوعی پیشرفته در مغز (0+)
مدل‌سازی شکل باستانی زمین، با هدف مطالعه‌ی سیارات‌ فراخورشیدی (0+)
ادامه ...