پیش از ظهور ریاضیدانان یونان باستان ریاضی کاملاً بین نظم و قاعده بود و فقط و فقط برخی کاربردهای روزمره آن در زندگی دیده می شدند
در مصر باستان ریاضیات در حد شمارش محاسبات زمان که برای تنظیم تقویم بود همچنین تعیین زمان بالا آمدن آب رودخانه نیل و ساختن قطعات هندسی و به عنوان نمونه جهت بنای بناهای بزرگ چون اهرام ثلاثه به کار میرفتند.
چینی های قدیم نیز هرچند کاملاً مستقل از مصریان بودند اما در همین حدود با ریاضیات سروکار داشتند و بر کارایی آن تأکید داشتند.
آنچه که ریاضیات یونانیان را از پیشینیان شان جدا می کند به کار بردن منطق و اثبات هرچیز برای فرضیه شان است.
برای مثال مسیر نمیدانستند که اندازه های مشخصی از طول ضلع منجر به یک مثلث قائم الزاویه می شود اما یونانیان به این بسنده نکرده و با کمک منطق و قوانین ریاضی به اثبات آن پرداختند
قدیمی ترین ریاضیدان یونانی شناخته شده تالس احلی میلتوس است که به احتمال زیاد دانش خود را طی سفر به مصر کسب کرده بود.
از آنجا که یک مهندس بود بیشتر مطالعات خود را بر روی هندسه متمرکز کرده بود و در واقع هندسه را با خود به یونان برد.
هندسه که در آن زمان محدود به طول و سطح و حجم بود زیربنای ریاضیات در یونان شد
تالس راهکارهای جدیدی در هندسه خود ایجاد کرد او ارتفاع یک هرم را با اندازه گیری طول سایه آن و مقایسه آن با طول سایه خودش محاسبه کرد در واقع این کار را به کمک تناسب و البته با اندازه گیری طول سایه ها در یک زمان مشخص انجام داد
در تئوری هایی که به او نسبت داده شده است محاسبات تحلیلی به اندازه محاسبات علمی دیده می شود. وی همچنین اثبات استقرایی را در ریاضیات بنیان نهاد☄
گفته می شود که تا مدرس آناکسی مانده فیلسوف یونانی بوده است که برای اولین بار علم را از ماورا و طبیعی جدا کرد و فیثاغورس نیز از شاگردان آنها بود. در مدرسه در شهرک روتون بود که فیثاغورس آموخت هر چیزی را میتوان با ریاضی توجیه کرد
ایده ای که بعدها بر تفکرات افلاطون و ارسطو بسیار تاثیرگذار شد به کمک منطق استقرایی تالس، فیثاغورث چیزی از قضایا را به اثبات رسانید که این شامل قضیه معروف فیثاغورث نیز میشود.
با مرگ اسکندر مقدونی در سال ۳۲۳ پیش از میلاد، امپراطوری یونان رو به افول نهاد. اما ریاضی دان های یونانی بیش از پیش شکوفا شدن به اولین و بزرگترین ریاضیدان این دوره کسی نبود جز اقلید اوست که یکی از اولین و بهترین بازی دانان یونان باستان بود همچنین وی احتمالا در مدرسه افلاطون و در کتابخانه اسکندریه در زمان پادشاهی بطلمیوس اول به تحصیل پرداخته است.
هر چند سهم او در توسعه ریاضیات بسیار زیاد بود اما در واقع آنچه انجام داد نمایش بدیهیات میباشد.
ولی به کمک همین بدیهیات استدلال استقرایی ممکن می شد در ساله خود با نام اصول که پر اهمیت ترین کتاب در کل تاریخ ریاضیات است پنج اصل را به عنوان بدیهیات در نظر گرفته است و بر اساس آن ها سایر اثبات ها را انجام داده است
۵ اصل اقلیدس عبارت بودند از:
۱-از هر دو نقطه فقط و فقط یک خط راست می تواند عبور کند
۲-هر پاره خط را میتوان با پاره خط مشخص دیگری امتداد داد
۳-با داشتن یک نقطه و یک پاره خط یک سر آن روی نقطه باشد میتوان دایرهای به مرکز آن نقطه و به شعاع پاره خط رسم کرد
۴-تمام زاویه های قائم برابر با هم هستند
۵-با داشتن یک خط و نقطه ای خارج از آن فقط و فقط یک خط دیگر می توان رسم کرد به نحوی که خط اول را قطع نکند یا همان اصل توازی
بدون شک علم ریاضی در آینده نیز تغییرات بیشتری خواهد داشت
نویسنده: البرز امیدی شاه آباد✍