مشاوره رایگان تحصیلی
منو

جدال فیزیک و متافیزیک

: جدال فيزيك و متافيزيك :

جدال فيزيك و متافيزيك

نويسنده : علي اصل هاشمي

مقدمه

اغلب در زندگي روزمره خود ملاحظه مي‌كنيم كه در اثر وجود يك ناسازگاري بين ذهن ما و جهان خارج ، نظريات عجيب و غريبي اظهار مي‌كنيم. اين نظريه پردازي از سرشت مبهم و ناموزون ما ناشي مي‌شود. البته بايد توجه داشته باشيم كه نظريه پردازي علمي چيزي كاملا متفاوت از اين موردي است كه اشاره شد. در نظريه پردازي علمي ، انسان به صورت مستقيم با جهان خارج درگير مي‌شود و ذهن در مواجهه مستقيم با آن آزاد است و لذا جهان در حكم فاعل و ذهن در حكم منفعل مي‌باشد. اما در نظريه پردازي كه ما اشاره كرديم، جاي اين دو عوض مي‌شود. در علم فلسفه از اين نوع نظريه پردازيها عموما تحت عنوان متافيزيك ياد مي‌شود.

اگر تاريخ علم را مرور كنيم، ملاحظه مي‌كنيم كه همواره از روزگارهاي قديم رابطه بين علم و فلسفه ، خصوصا بين فيزيك و متافيزيك در نوسان بوده است. به عنوان مثال در زمان گاليله به دليل حكومت افكار ارسطويي ، دانشمندان در ارائه نظريات علمي با مشكلات بسياري مواجه بوده‌اند. اما تاريخ فلسفه ، مخصوصا بعد از دكارت تحولاتي در اين زمينه پديدار شد. فلسفه بعد از دكارت فلسفه‌اي است كه نقش علوم تجربي ، خصوصا فيزيك را در براندازي نظامهاي فلسفي مهم مي‌داند. مثلا نظريه‌هايي در باب زمان و مكان و حركت كه توسط نيوتون ارائه گرديد، در فلسفه نيز تاثير گذار بودند. به همين ترتيب در اوايل قرن بيستم نظريه نسبيت عام انيشتين طلوع كرد كه برداشتي بديع و متفاوت از زمان و مكان و حركت ارائه داد و تاثيرات ديگري را در حوزه فلسفه به همراه داشت.

در اين دوران فيلسوف ذهن خود را در برابر جهان خارج و تاثيرات آن منعطف مي‌گرداند. بنابراين متافيزيك نيز جنبه‌هاي واقع بينانه انديشيدن را مد نظر قرار مي‌دهد. پس در اين دوران فيلسوف شخصي واقع گرا است كه ذهن خود را از دام وسوسه‌هاي تخيل رهانيده و به جهان مانند يك پديده عيني و نه ذهني نگاه مي‌كند و لذا تعجب او و طرح پرسشهايش راهگشاي علوم تجربي است و ديگر علم تجربي را كفر و عالم تجربي را كافر نمي‌پندارد.

رابطه فيزيك و متافيزيك در قرن بيستم

پس از اينكه آراء اعضاي حلقه وين ، همچون پتكي سخت و سنگين بر سر متافيزيك رايج فرود آمد و آن را بي‌معني اعلام داشت، حريف ديرينه و سر سخت حلقه وين ، كارل ريموند پوپر بر آن شد تا متافيزيك را دوباره احيا نمايد. در قرن بيستم ما شاهد تحديد ميان علم خصوصا فيزيك و متافيزيك هستيم. علم گزينه با معناي فعاليتهاي دانشمندان تجربي بوده و متافيزيك امري نظري و بي‌معنا است كه سرگرمي عمده فلاسفه مدرسي است. اين تحديد همواره به صورتهاي گوناگون مطرح شده است. حتي مي‌توان در نظريات ويتگنشتاين نيز رد پاهاي آن را يافت.

او در رساله خود گزاره‌هاي متافيزيكي را بي‌معني دانسته و در پژوهشهاي فلسفي كه خود ردي است بر رساله منطقي- فلسفي جانب معنا را گرفته و باز راي پيشين خود را حفظ مي‌كند. اما از نظر دانالد گيليس در كتاب فلسفه علم در قرن بيستم ، ويتگنشتاين مرتكب اشتباهي فاحش شده است. او از رياضيات محض مثال مي‌زند كه در يك فعاليت و پژوهش كاملا نظري و فارغ از تجربه شكل مي‌گيرد و بعد در فيزيك بكاربرده مي‌شود و پس از آنكه فرضيه‌اي ارائه شد، در عمل مورد آزمون واقع مي‌شود و اگر از آزمون به سلامت بيرون آمد ثبت مي‌گردد. آيا مفاهيم و يافته‌هاي رياضيات محض قبل از اينكه در فيزيك الهام گر فرضيه‌اي جديد باشند، بي‌معني هستند؟ حال و روز گزاره‌هاي متافيزيكي نيز اين چنين است.

پوپر در كتاب منطق اكتشاف علمي ، فصلي را به رابطه ميان علم و متافيزيك اختصاص داده است. او مثالهاي فراواني را در دفاع از متافيزيك ارائه مي‌كند. به عنوان مثال نظريه اتمي در زمان متفكران قبل از سقراط مثل لوكيپوس و ذيمقراطيس يك مورد كاملا متافيزيكي بود. اما همين نظريه كه جنبه متافيزيكي داشت، در ابتداي قرن نوزدهم توسط دالتون براي حل برخي مسائل در شيمي بكار گرفته شد. پس از آن در اواسط قرن نوزدهم ، ماكسول آن را در نظريه جنبشي گازها وارد رياضي فيزيك كرد. اين مثال خود دليل محكمي بر معني‌دار بودن گزاره‌هاي متافيزيكي است.

عقيده پوزيتيويسم

اساس پيدايش پوزيتيويسم منطقي به قرن بيستم و به حلقه وين و اعضاي فعال و انقلابي آن بر مي‌گردد. حلقه وين عبا رت از جلسات هفتگي عده‌اي فيزيكدان و رياضيدان بود كه راجع به مسائل فلسفي به بحث و تبادل نظر مي‌پرداختند. از جمله اين افراد مي‌توان به شليك ، نويرات ، وايزمن ، هانس هان ، هربرت فايگل و برخي ديگر اشاره كرد. پس از اينكه آرا و عقايد اعضاي حلقه انتشار يافت، دانشمندان و فلاسفه ديگري از جمله كارناپ و گودل نيز بدان گرويدند.

كارناپ بعدها در سال 1926 يكي از تاثير گذارترين پوزيتيويست‌هاي منطقي شد. نشريه شناخت ، مجموعه‌اي بود كه مقالات پوزتيويست‌ها را منتشر مي‌ساخت. پوزيتيويسم منطقي بر پايه سه اصل عقيدتي عمده قرار دارد كه شامل تمايز ميان تحليل و تركيب ، اصل تحقيق پذيري ، برنهاد فرو كاستي و نقش مشاهده است.

سخن آخر

البته آنچه ارائه شد مجومه‌اي از مطالبي است كه افراد گوناگون در باب فيزيك و متافيزيك ارائه دادند. شايد كم نباشند تعداد فيزيكداناني كه مسائل متافيزيكي كاملا پذيرفته و به آن اعتقاد دارند. اما آنچه مهم است، ياد آوري اين دو مطلب است كه اولا اظهار نظر قطعي در اين باب مستلزم داشتن اطلاعات بسيار وسيع و گسترده از هر دو مورد مي‌باشد. و شخص بايد هم در زمينه فيزيك و هم در زمينه متافيزيك صاحب نظر باشد تا بتواند نظري قاطع و راسخ در اين باب داشته باشد.

نكته ديگر اين كه اگر ذهن و علم ما قادر به توجيه برخي رويدادها نيست، دليلي براي رد آن وجود ندارد. چه بسا در تاريخ علم موارد متعددي وجود داشته است كه در زمان مطرح شدن به دليل ناقص بودن علم بشري ، دانشمندان قادر به قبول آنها نبوده‌اند. اما پيشرفت علم در زمانهاي بعد اين مورد را به اثبات رسانده است.

منبع : دانشنامه رشد




www.HUPAA.com
محک
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● تحصیل در کانادا
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
سگال - موسسه خیریه حمایت از کودکان فلج مغزی
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
سوال وزنه و فنر (0 پاسخ)
علت عبور نور مریی از شیشه سربی بر خلاف گاما (26 پاسخ)
سوال در مورد اصطکاک (29 پاسخ)
حدس گلادباخ (80 پاسخ)
تکنیک حل معادله (4 پاسخ)
برای سفر انسان به مریخ، چه امکاناتی لازم است و این سفر چه مد (1 پاسخ)
مختصات رئوس مربع ها چگونه بدست می آید؟ (4 پاسخ)
جلوگیری از انتشار میدان مغناطیسی (9 پاسخ)
چرا پروتون سبکتر از کوارک است؟ (4 پاسخ)
آزمایش لوله پرتو کاتدی (20 پاسخ)
سفر در زمان با خواب مصنوعی (0 پاسخ)
پارادوکس EPR (8 پاسخ)
تناقض در دو جنبه اصل نسبیت؟ (29 پاسخ)
چرا آهنربا چوب رو جذب نمیکنه ولی آهن رو جذب میکنه؟ (13 پاسخ)
آهنربای النیکو (1 پاسخ)
چطور میتونم خلاء درست کنم؟! (8 پاسخ)
تیر رعد و برق (6 پاسخ)
موتوربدون سوخت+Free Energy (8 پاسخ)
کرم‌چاله چیست؟ (0 پاسخ)
آیا بشقاب پرنده ها وجود دارند؟ (0 پاسخ)
چرا سیارات چشمک نمی زنند؟ (0 پاسخ)
آیا فضا منحنی است؟ (0 پاسخ)
درخواست پیشنهادات شما در مورد بدست آوردن مقدار زیادی الکترون (3 پاسخ)
فرمول بسیار ساده تخمین فاصله ماهواره از زمین (0 پاسخ)
نیروی گرانش از کجا پدید می آید منشا آن چیست؟ (46 پاسخ)
موشک کاغذی با کاغذ آچار (0 پاسخ)
زنون هگزا فلوراید؟ استدلالش چیه؟ (0 پاسخ)
آب رو بدون انر‌ژي به بالا هدايت كردن (34 پاسخ)
نظریه گرانش حرکتی (51 پاسخ)
تلپورت یا انتقال آنی در فضا (1 پاسخ)
مساله ساده در «دقت اندازه گیری» (2 پاسخ)
عدد بعدی را بیابید (10 پاسخ)
جزوه لیزر پیشرفته 1 (0 پاسخ)
آيا آهنربا ميدان خود را از دست مي‌دهد؟ (38 پاسخ)
طول پلانک (14 پاسخ)
زمین تخت گرایان (183 پاسخ)
سیاهچاله (2 پاسخ)
جهت مولکول‌های مغناطیسی در یک قطعه آهنی و یک آهنربا (1 پاسخ)
دو سؤال بنیادین که می تواند اعتبار نسبیت را به چالش بکشد (26 پاسخ)
منظور معادله E=mc2 چیه؟! (6 پاسخ)
چرخش به دور درخت با سرعت نور (21 پاسخ)
كدومتون درك درستي از كوانتوم داريد؟ (69 پاسخ)
آونگ پوشه خونف (2 پاسخ)
سوال جواب بده و بپرس (509 پاسخ)
جـنـگنـده ها و اســلحــه های بــرتــر (107 پاسخ)
برانگیخته شدن الکترون (3 پاسخ)
نظریه انتهای فضا (29 پاسخ)
ضد جاذبه (4 پاسخ)
معادله حرکت بر روی سطح شیبدار با شتاب ثابت (3 پاسخ)
میدان مغناطیس زمین و تولید نیروی برق( طرحی جالب) (18 پاسخ)
مقاله ای حیرت اور دیگر در کوانتوم گراویتی از فیزیک مطلق (17 پاسخ)
جنس فضا زمان از چیست؟ (26 پاسخ)
ماشين زمان كي ساخته مي شود؟ (76 پاسخ)
قانون دوم ترمودینامیک در فرایند هم‌دما (0 پاسخ)
اثر هال کوانتومی (0 پاسخ)
توضیح چرایی انحراف جزئی سیاره عطارد از مدار خودش (10 پاسخ)
مرز فیزیک کوانتوم کجاست؟ (16 پاسخ)
ایرادها و پارادوکس های نسبیت خاص (246 پاسخ)
معرفی کتاب خوب در حوزه فیزیک (0 پاسخ)
باد چگونه تشکیل می شود؟ (4 پاسخ)
مقالات فیزیک
چگونه از هموروئید خلاص شویم؟
دلیل گوناگونی زیستی موجود بر روی زمین چیست؟
با پیشرفته‌ترین ربات جهان آشنا شوید؛ اطلس
صدای مریخ‌لرزه چگونه است؟
چطور با وسواس فکری مقابله کنیم؟
کشف سه اَبَرسیاه‌چاله‌ی غیرعادی
خواب انسان‌ها چه تفاوتی با هم دارد؟
کشفی حیرت‌انگیز در زیر قطب جنوب
شباهت شگفت‌آور زمین و مریخ
چه چیزی باعث انقراض حیوانات در عصر یخبندان شد؟
روشی جدید و موثر برای پاکسازی آلودگی هوا
چطور گوشی موبایل در آب افتاده را نجات دهیم؟
آیا انسان‌ها، باعث انقراض پنگوئن‌ها هم می‌شوند؟
چه چیزی بخوریم تا سلامت قلبمان حفظ شود؟
بزرگترین تاثیر آتش‌سوزی جنگل‌ها برای زمین
چگونه بطور طبیعی اگزما را درمان کنیم؟
روشی برای مقابله با میکروب‌های مقاوم
مکانی غیرمعمول برای تشکیل سیاره‌ها
مردی که توسط لیسیده شدن جانش را از دست داد!
چگونه انگلیسی را پیوسته بنویسیم؟
مفهوم کریستال زمان در فیزیک چیست؟
قلب شگفت‌انگیز بزرگ‌ترین موجود جهان
شبیه‌سازی خارق‌العاده‌ای که به پرسش‌های بزرگ جهان پاسخ خواهد داد
چطور اثر لوازم آرایشی را از روی لباس پاک کنیم؟
کشف برج‌های بسیار بلند و عجیب در مریخ
دسترسی به اینترنت یک امکان لاکچری است یا حق مسلم؟
چطور تکنولوژی شیردهی گاوها را بهبود می‌بخشد؟
چطور علائم هاری را در انسان تشخیص دهیم؟
فراوان‌ترین نوع کربن در جهان چیست؟
پزشکی نوین، به یک بیمار زندگی دوباره داد
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
برگ‌های مصنوعی صنعت سوخت‌های تجدید‌پذیر را متحول می‌کنند (0+)
طوفان‌لرزه‌ چیست و چگونه به‌وجود می‌آید؟ (0+)
ستارگانی که کیمیاگری می‌کنند (0+)
چطور خروپف نکنیم؟ (0+)
راهی برای بازیافت زباله‌های پلاستیکی (0+)
پاسخی فلسفی به امکان وجود حیات در سیارات دیگر (0+)
آیا می‌توان آنفلوآنزا را کنترل کرد؟ (0+)
چگونه یک نوزاد را حمام دهیم؟ (0+)
کشف جزایری جدید در اطراف روسیه (0+)
نوری که باعث پیری شما می‌شود (0+)
رصد ستاره‌های نوزاد در سحابی NGC1333 (0+)
حقایقی عجیب از جانوری که در اعماق زمین زندگی می‌کنند؟ (0+)
زنی پس از ۶ ساعت ایست قلبی، دوباره زنده شد (0+)
کشف دایناسوری با دندان‌های عجیب (0+)
چطور چربی شکم را آب کنیم؟ (0+)
ادامه ...