مشاوره رایگان تحصیلی
منو

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

+ 242
رأی شما
- 310

سه‌شنبه بیست و دومین سالگرد پرتاب یکی از محبوب‌ترین ساخته‌های بشر به مدار زمین است.

ابزاری که به واسطه 22 سال اکتشاف، دریچه‌ای جدید را از جهان هستی به روی انسان‌های سرتاسر جهان گشود، ابزاری که به اعتقاد بسیاری از دانشمندان ارزشمندترین ساخته بشر نیز به شمار می‌رود.

چشمان جستجوگر از همان ابتدای وجود تا به امروز از ویژگی‌های غیر قابل انکار انسانی بوده و هست، چشمانی که قدرت جستجوگریش در محدوده و نوع جهانی است که انسان برای خود متصور می‌شود، هر اندازه جهان فیزیکی و قابل مشاهده وسیعتر تصور شود، توانایی چشمها برای دیدن اعماق آن ناچیزتر خواهد بود. با این همه از آنجایی که عده ای از انسانها هرگز دست از کنکاش و جستجو بر نمی‌دارند، تلاش خود را برای غلبه بر ضعف مشاهده بخش‌های نادیده دور و نزدیک جهان آغاز کردند، تا جایی که در حدود 400 سال پیش هلندی‌ها موفق به ساخت اولین ابزارها برای دیدن فواصل دورتر شدند.

ابداعی که بعدها توسط گالیه، ستاره شناس معروف ارتقا یافته و به ابداع اولین تلسکوپ شکستی جهان منجر شد. بزرگنمایی در تلسکوپ گالیله ابتدا 3 برابر بود اما بعدها توانست این ساختار را در تلسکوپهایش به 30 برابر برساند.

این روند توسعه ابزارهای دیدن کوچکترین، دورترین و بزرگترین پدیده های جهان هستی که به دلایل مختلف از معرض دید انسان پنهانند، همچنان ادامه یافت تا زمانی که تلسکوپی به دست انسانها ساخته شد که به جرات می توان گفت تا کنون هیچ ساخته دست بشری نتوانسته به چنین شهرت و محبوبیتی دست پیدا کند. هابل نام تلسکوپی است که طی دو دهه گذشته به چشم امید بسیاری از انسانها تبدیل شده، انسانهایی که جهان هستی را تنها این تکه سنگ مدور جنگ زده، قحطی زده، بحران زده و سیاست زده نمی دانند، افرادی که نگاهی به دورترها هم دارند و در تلاش برای دیدن بی کرانهایی هستند که به گفته "کارل ساگان"، اخترشناس و دانشمند آمریکایی زمین در برابرش "ذره غبار ناچیزی است که تنها، در برابر پرتو خورشید، معلق مانده است."

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

زمانی که تلسکوپ فضایی هابل برای اولین بار در سال 1989 به مدار زمین رسید، چشمش‌ به خوبی قادر به دیدن نبود. این چشم 1.5 میلیارد دلاری که به روی جهان هستی گشوده شده بود به آینه‌ای مرغوب مجهز بود که البته شکلی نادرست داشت و این باعث تاربینی تلسکوپ شده بود.

این شرایط تا سال 1993، زمانی که شاتل اندیور به همراه تجهیزات تصحیح نوری به سوی این تلسکوپ حرکت کرد،‌ادامه پیدا کرد. پس از آن به کمک تجهیزاتی که اندیور به همراه برده بود دید تار هابل تصحیح شد و عملیات رصد این تلسکوپ آغاز شد. از آن زمان به بعد هابل پی در پی تصاویر شگفت انگیز و مبهوت کننده ای را از جهان هستی به زمین فرستاده و به عاملی برای کشفیات متعدد در علم نجوم بوده است.

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

تصویری به مناسبت 22 سالگی

این هفته و در تاریخ 24 آوریل 2012 هابل 22 ساله می‌شود،‌ در واقع 22 سال از حضور هابل در مدار می‌گذرد و به همین مناسبت یکی از زیبا‌ترین تصاویری که هابل تا کنون به ثبت رسانده منتشر شده است. این تصویر ترکیبی از 30 عکس جداگانه از بخشهای مختلف فضا هستند،‌ منطقه‌ای که بیشترین تجمع ستاره های غول پیکر را در خود دارد. این منطقه توده ابری در هم پیچیده به نام سحابی رطیل است که زادگاه بسیاری از ستارگان جوان در جهان هستی نیز به شمار می رود.

در قلب این سحابی خوشه ستاره ای به نام NGC2070 حضور دارد که سنی کمتر از سه میلیون سال داشته و حاوی نیم میلیون ستاره جوان است،‌ستارگانی که تعدادی از آنها وزنی 100 برابر خورشید دارند. پرتوهای فرابنفش ناشی از این ستاره های درخشان و جوان شکافهایی را در ابرهایی که آنها را احاطه کرده به وجود آورده است.

این پرتره جدید هابل از سحابی رطیل برای این تلسکوپ فضایی چیزی فراتر از یک سند علمی است، حتی زمانی که هابل در سال 1993 تعمیر شد،‌هرگز نمی توانست چنین تصویری را به ثبت برساند.زیرا در آن زمان دو ابزار نسبتا جدید که این تصویر را به ثبت رسانده اند در آن زمان بر روی هابل نصب نشده بودند. این دو ابزار با نامهای "دوربین پیشرفته اکتشافی" و "دوربین میدان باز شماره 3" در دو ماموریت شاتلهای ناسا در سالهای 2000 و 2009 به هابل وصل شدند. این دو دوربین می توانند تصاویر ترکیبی بهت آوری را از دورترین پدیده های فضایی به ثبت برسانند،‌درست مانند سحابی رطیل که 170 هزار سال نوری از زمین فاصله دارد.

این سحابی حتی بخشی از کهکشان راه شیری به شمار نمی رود،‌بلکه در کهکشان کوتوله ای به نام ابر بزرگ ماژلانی قرار گرفته است. از این فاصله اکثر تلسکوپها تنها قادرند تصویر چند تک ستاره را به ثبت برسانند اما هابل بر فراز تمامی موانع اتمسفری که تلسکوپهای زمین با آنها مواجهند،‌ می تواند هزاران هزار ستاره را رصد کند.‌

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

حقایقی درباره هابل

تلسکوپ هابل اولین تلسکوپ اپتیکال فضایی جهان به شمار می رود که نام "ادوین هابل" اخترشناس آمریکایی برای آن انتخاب شده است،‌فردی که نظریه جهان در حال انبساط را تایید کرد و بنیان نظریه بیگ بنگ را پایه ریزی کرد. این تلسکوپ در تاریخ 24 آوریل 1990 به همراه شاتل دیسکاوری در ماموریت STS-31 راهی مدار زمین شده و یک روز بعد در موقعیت مورد نظر مستقر شد.
یه طور کلی پنج ماموریت در سالهای 1993،‌ 1997،‌ 1999، 2002 و 2009 برای تعمیر این تلسکوپ انجام گرفته است. مدت زمان ماموریت این تلسکوپ 20 سال برنامه ریزی شده بود که البته به واسطه تعمیرهای انجام گرفته این تلسکوپ دو سال نیز فراتر از زمان در نظر گرفته شده به فعالیت خود ادامه داده است.

تلسکوپ هابل طولی برابر 13.2 متر داشته و وزن آن 11 هزار و 110 کیلوگرم است،‌این تلسکوپ به طور کلی ابعادی برابر یک اتوبوس دارد. این تلسکوپ با سرعتی برابر 8.5 کیلومتر بر ثانیه به دور و در ارتفاع 569 کیلومتری از سطح زمین در حرکت است. برای تکمیل شدن یک دور کامل هابل به دور زمین 97 دقیقه زمان نیاز است و سرعت حرکت این تلسکوپ 28 هزار کیلومتر بر ساعت تخمین زده شده است.

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

هابل به صورت هفتگی 120 گیگابایت اطلاعات علمی به زمین ارسال می کند که این حجم اطلاعات با هزار و 97 متر کتاب برابری می کند. منبع اصلی انر‍ی این تلسکوپ محبوب خورشید است و از این رو از دو باله خورشیدی 7 متری برخوردار بوده و مصرف انر‍ژی آن نیز دو هزار و 800 وات است. هابل در هر بار مدارگردی انرژی برابر 28 لامپ 100 واتی استفاده می کند. همچنین 6 باتری نیکل-هیدروژنی برای ذخیره انرژی در این تلسکوپ گنجانده شده که می توانند به اندازه 20 باتری خودرو انرژی را در خود ذخیره کنند.

بهترین دوران زندگی یک دانشمند با هابل

بهرام مبشر استاد فیزیک و اخترشناسی دانشگاه کالیفرنیا ریورساید موفق به دریافت کمک هزینه 200 هزار دلاری ناسا شده است تا طی دو سال به تالیف بانک اطلاعاتی از تمامی تصاویر به ثبت رسیده از رصدهای تلسکوپ فضایی مشهور ناسا یعنی «هابل» بپردازد.

قرار است مبشر تمامی تصاویری که از سال 2002 تا به امروز توسط دوربین عکاسی قدرتمندی که در همان سال بر روی تلسکوپ فضایی هابل نصب شد را بررسی کرده و آنها را گردآوری کند. هابل که در سال 1990 سفر خود را به فضا آغاز کرده است تا به امروز به فعالیت خود ادامه داده و به یکی از مشهورترین، محبوب ترین و فعالترین تجهیزات علمی جهان تبدیل شده است. به دلیل اینکه مدار حرکت هابل در خارج از اتمسفر زمین است این تلسکوپ می‌تواند تصاویر به شدت واضحی را از کهکشان‌هایی در دور دست‌ترین نقاط جهان به ثبت برساند.

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

وی درباره این پروژه جدید به همشهری آنلاین گفت: این پروژه شامل جمع آوری تمامی تصاویر تلسکوپ فضایی هابل است که توسط دوربین پیشرفته اکتشافی این تلسکوپ (ACS) از زمان نصب این دوربین بر روی هابل تا به امروز به ثبت رسیده اند. سپس اطلاعات چند طول موجی به دست آمده از تصاویر این دوربین با رصد تلسکوپهای زممینی و فضایی دیگر با طول موجهای متفاوت ترکیب شده و در نهایت کاتالوگی چند باندی و فتومتریک از میلیونها کهکشان به دست خواهد آمد.

پس از آن عناصر فیزیکی کهکشانهای موجود در این کاتالوگ اندازه گیری خواهد شد و نتیجه نهایی کاتالوگی متشکل از چندین طول موج از کهکشانها به همراه ویژگی های فیزیکی از قبیل شتاب،‌درخشش و شکل آنها خواهد بود.

مبشر در پاسخ به این سوال که این پروژه چکونه برای اخترشناسان مفید واقع خواهد شد پاسخ داد: اخترشناسان در سرتاسر جهان می وانند از کاتالوگ ترکیبی و اطلاعات ترکیبی رصدهای مختلف برای انجام مطالعاتشان استفاده کنند. ما برای دسترسی ساده به بخشهای مختلف این کاتالوگ مجموعه داده هایی را نیز برای در نظر خواهیم گرفت.

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

مبشر  گفت میلیونها میلیون کهکشان و تمامی ویژگی های فیزیکی تک تک این کهکشانها در این پروژه جدید دسته بندی شده و در کاتالوگ قرار خواهند گرفت. بهرام مبشر درباره تولد 22 سالگی هابل نیز اظهار نظر کرده و این تلسکوپ را یکی از مهمترین ابزارهای مطالعاتی می داند که تا کنون توسط بشر ساخته شده است. مبشر می گوید هابل دریجه ای جدید را به سوی جهان هستی و درک انسان از طبیعت گشوده است. مبشر درباره اهمیت اطلاعات هابل به همشهری آنلاین گفت: اطلاعات به دست آمده از هابل بخش اصلی فعالیتهای تحقیقاتی من وبسیاری از اخترشنناسان حرفه ای جهان را تشکیل می دهد. من هر روز بر روی این اطلاعات کار می کنم و هر روز از شگفت انگیز بودن آنها در بهت فرو می روم. ما بسیار خوش شانسیم که به چنین تلسکوپ عالی دسترسی داریم.

بهرام مبشر در ادامه گفت: من خود شخصا بر روی پروژه نگهداری از هابل فعالیت کرده ام و برای هشت سال بر روی تجهیزات آن کار کرده ام،‌این دوره هیجان انگیز ترین دوران زندگی من به عنوان یک اخترشناس بوده است. مبشر هابل را سومین تلسکوپ مهم در تاریخ بشر پس از تلسکوپهای گالیله و مونت ویلسون که انبساط جهان هستی را کشف کرده است،می داند. به گفته وی هیچ ماموریت تعمیر دیگری برای هابل در نظر گرفته نشده است و تا زمانی که این تلسکوپ توانایی رصد داشته باشد،‌از آن استفاده خواهد شد که احتمال می رود این مدت زمان،بیش از ‌سه تا پنج سال آینده باشد.

هابل 22 ساله شد؛ سومین تلسکوپ قدرتمند جهان از دید یک اخترشناس

بهرام مبشر درباره تلسکوپ جیمز وب و تفاوتهای آن با تلسکوپ هابل به همشهری آنلاین گفت: جیمز وب تلسکوپی برای رصد در طیف فروسرخ است برخلاف هابل که در طیف فرابنفش رصد می کند. به گفته مبشر جیمز وب بر خلاف هابل یک تلسکوپ 6.5 متری است و از این رو قدرت رصد بالاتری خواهد داشت و پس از پرتاب مدار آن در مدار لاگرانژی 2،‌یعنی بالاتر از مدار هابل خواهد بود.


منبع: همشهری آنلاین

+ 242
رأی شما
- 310



www.HUPAA.com
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
محک
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● تحصیل در کانادا
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
تفاوت نیرو با انرژی چیست؟ (24 پاسخ)
کتاب فیزیک آینده (2 پاسخ)
جنس ذره برخورد کننده (5 پاسخ)
ساده ترین بیان برای منشاء گرانش (17 پاسخ)
وجود قید در ترکیب (7 پاسخ)
چرخش به دور درخت با سرعت نور (18 پاسخ)
نگاهی نو به زمان (24 پاسخ)
نیروی گرانش از کجا پدید می آید منشا آن چیست؟ (40 پاسخ)
جنس زمان از چیست؟ اصلا زمان چیست؟ (225 پاسخ)
گالری عکس آسمان (644 پاسخ)
زمین تخت گرایان (138 پاسخ)
علیت (16 پاسخ)
فعالیت نوری (2 پاسخ)
منظور هاوكينگ از به وجود آمدن جهان از هیچ چیست؟ (15 پاسخ)
زمان در مکانیک کوانتومی (3 پاسخ)
مدار RLC (1 پاسخ)
سوالی پیش پا افتاده در تداخل ویرانگر دو موج نور (6 پاسخ)
نور و میدان مغناطیسی (1 پاسخ)
نوسانات کوانتومی (4 پاسخ)
تعریف فاصله در نسبیت و سازگاری نسبیت عام با مکانیک نیوتونی (20 پاسخ)
پایان نظریۀ نسبیت اینشین به تمام جهان اعلام می شود (10 پاسخ)
کهن‌ترین مولکول کیهان در فضا کشف شد! (0 پاسخ)
پایان نسبیت اینشتین با حل دقیق معادلات خود او ( فیزیک مطلق) (29 پاسخ)
اثبات حیرت آور فیزیک مطلق بر اثر سیارات روی سینگال های زمینی (17 پاسخ)
انفجار فیزیک توسط عدم برابری بار الکتریکی الکترون و پروتون (5 پاسخ)
نانوتکنولوژی و کاربردهای آن (1 پاسخ)
نسبیت، انرژی و ماده (2 پاسخ)
قانون فاراده (1 پاسخ)
هسته درونی عطارد جامد است (0 پاسخ)
آیا عینک‌های فوتوکرومیک هم جزو مواد هوشمند هستند؟ (0 پاسخ)
نسبیت در سرعت زاویه ای (6 پاسخ)
حرکت ذره باردار در دو میدان (4 پاسخ)
نخستین مریخ‌لرزه ثبت شد! (0 پاسخ)
بسط تیلور (6 پاسخ)
مشکل دهم ثانیه تایمر (15 پاسخ)
انتقال الکترون در جریان الکتریکی (2 پاسخ)
ساخت اولین قلب با چاپگر سه‌بعدی و رگ و پی انسانی (0 پاسخ)
آيا آهنربا ميدان خودرا از دست ميده؟ (36 پاسخ)
نیرویی که جسم به زمین وارد میکند (1 پاسخ)
نخستین عکس واقعی از افق رویداد سیاهچاله منتشر شد (0 پاسخ)
آیا در سیاه چاله نیروی گرانش به بینهایت میل میکند؟ (11 پاسخ)
نوشتن معادلات قیدی و دیفرانسیلی (2 پاسخ)
فیزیک مطلق و اثبات کاملا دقیق اشتباه بودن فرمول معروف انرژی (68 پاسخ)
اثبات قضیه استوارت و نقطه لومواین (4 پاسخ)
فشار برحسب واحد مارتینی (1 پاسخ)
اثبات قانون دوم نیوتن (15 پاسخ)
حرکت دورانی حول محور ثابت (5 پاسخ)
دانلود رایگان کتاب فیزیک هالیدی جلد 1 به زبان فارسی (25 پاسخ)
انرژی چیست؟ (1 پاسخ)
چرا آهنربا چوب رو جذب نمیکنه ولی آهن رو جذب میکنه؟ (4 پاسخ)
راهنمایی برای انتخاب کتاب ریاضی و فیزیک (8 پاسخ)
بهترین سایت هایی که تا حالا رفتید اینجا قرار بدید (112 پاسخ)
آیا اعداد اول فرمول دارند؟ (37 پاسخ)
آشيل و لاكپشت (29 پاسخ)
نواحی در بسط لوران (22 پاسخ)
مقایسه فونون و فوتون (8 پاسخ)
مطابق فیزیک مطلق، انبساط جهان توسط نیروی دافعه بین اجرام (7 پاسخ)
حل معمای بزرگ دویصد سالۀ تاج خورشیدی با فیزیک مطلق (1 پاسخ)
سوال از تبدیل ماده به انرژی (24 پاسخ)
نمایی از کهکشان مارپیچی M101 (0 پاسخ)
مقالات فیزیک
مزیت منحصربه‌فرد نوشیدن قهوه
غذای بومیان صحرای آفریقا چه بوده است؟
کشف سیاره‌ی فراخورشیدی جدید
توانایی خارق‌العاده‌ی زنان
ابتکاری جالب برای جلوگیری از گرمایش زمین
آیا پلوتو میزبان حیات است؟
تاثیر نوشیدنی‌های انرژی‌زا بر کارکرد قلب
انقلابی در کشف ابرنواخترها
آنتی‌بیوتیکی طبیعی
مسابقه‌ی علمی شماره‌ی بیست و هشت
هنگام رژیم لاغری، چه اتفاقی برای چربی‌ها می‌افتد؟
کشف همزمان دو سیاره‌ی فراخورشیدی
مشاهده‌ی واگیری عاطفی در بین کلاغ‌ها
صدای ستارگان چگونه است؟
این داروی گیاهی‌ می‌تواند کُشنده باشد!
در زیر جزایر برمودا چه می‌گذرد؟
کاهش خطر بیماری‌های قلبی با خوردن نوعی میوه
تصویری از خانواده‌ای کیهانی
دانشمندان گربه‌ی شرودینگر را گرفتند!
ماده‌ای حیاتی در شکل‌گیری حیات بر روی زمین
در این سیاره فلزات هم تبخیر می‌شوند!
تاثیر مصرف ماری‌جوانا در ورزش بهتر
حد متعادل کلسترول خون چقدر است؟
بادهای مریخی چقدر قدرت دارند؟
ساخت سریع‌ترین فِراری جهان
مقایسه‌ی باکتریایی روده‌ی زنان و مردان
جادوی گردو در بدن انسان
بالاخره اطلس قطب جنوب ماه تهیه شد
تاریخچه‌ی ۱۲۰هزار ساله‌ی تغذیه‌ی انسان
تاثیر کلسترون تخم‌مرغ بر بدن انسان
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
استخوان ۱۶۰ هزار ساله‌ی انسان (0+)
در سیارک ایتوکاوا آب پیدا شد! (0+)
کشف هزارپای باستانی (0+)
مغز ما توسط گوش‌هایمان کنترل می‌شود! (0+)
ثبت نور واقعی نورون‌های عصبی مغز (0+)
ماموریتی به مقصد قمر اسرارآمیز مریخ (0+)
پیکسل نمایشگرها یک‌میلیون‌بار کوچک‌تر می‌شوند! (0+)
کشف قبرستانی در کنار اهرام مصر (0+)
منشاء فلزات گران‌بهای زمین کجاست؟ (0+)
مضرات برداشتن آپاندیس تا چه حد جدی است؟ (0+)
کهکشان‌های اولیه‌، درخشان‌تر از انتظارها بوده‌اند! (0+)
مسن‌ترین درختان زمین را بشناسیم (0+)
کشف بقایای نواختری باستانی (0+)
این بیماری را با آلزایمر اشتباه نگیرید (0+)
چگونه امواج گرانشی نظریه‌ی نسبیت عام اینشتین را تایید می‌کنند؟ (0+)
ادامه ...