مشاوره رایگان تحصیلی
منو

یافته‌ها درباره‌ی بوزون هیگز ممکن است برای پیش‌گام بودنِ نظریه‌ی مه‌بانگ دردسرساز باشد

+ 86
رأی شما
- 51

یافته‌های جدید در LHC به همراهِ تازه‌ترین تصویرِ به دست آمده از کیهانِ نخستین، پرسش‌های نوینی را درباره‌ی «تورمِ» کیهانی مطرح کرده است. تاکنون در آزمایش‌های LHC هیچ نشانه‌ای مبنی بر ناسازگاری با مدلِ استانداردِ ذراتِ بنیادی مشاهده نشده است. بنابراین اگر داده‌های به دست آمده درباره‌ی بوزون هیگز در LHC را به عنوانِ اساس در نظر بگیریم، با بررسیِ مدل‌های تورمیِ هم‌وار که تاکنون توسطِ داده‌های ماموریتِ پلانک تایید شده‌اند به این نتیجه می‌رسیم که روندِ تورم در کیهانِ نخستین باید به تندی متوقف شده و کیهان از رشدِ تورمیِ خود باز می‌ایستاد. این به این معنی‌ست که اگر کیهانِ نخستین را با مدل‌های تورمیِ هم‌وار توصیف کنیم، کیهانِ کاملاً بالغِ امروزین نتیجه نمی‌شود.

در ماهِ مارچِ 2013 اعضای گروهِ ماموریتِ پلانک از آژانسِ فضاییِ اروپا، از نقشه‌ای رونمایی کردند که تا به امروز بیش‌ترین جزییات از افت‌وخیز‌های موجود در تابشِ پس‌زمینه‌ی کیهانی را در بر داشته است. تابشِ پس‌زمینه‌ی کیهانی هم‌چون شفقی‌ست که پس از مه‌بانگ به جای مانده است. چنین به نظر می‌رسید که بخش‌های بسیاری از این نقشه در هم‌خوانی با مدلِ استانداردِ کیهان‌شناختی‌ست. اما هم‌اینک بررسیِ بحث‌انگیزی در جریان است که یافته‌های (ماموریتِ) پلانک را با داده‌های تازه درباره‌ی (ذره‌ی) بوزونِ هیگز ترکیب کرده و نظریه‌ی رایجِ (مدلِ استانداردِ کیهان‌شناختی) را به ورطه‌ی ابهام می‌کشاند.

تحلیلِ اولیه‌ی داده‌های رصدخانه‌ی فضایی که در سرورِ پیش‌ازچاپِ arXiv منتشر شده نشان می‌دهد که الگوی دقیقِ دمایی که در تابشِ پس‌زمینه‌ی کیهانی (یا به اختصار CMB) مشاهده شده در سازگاری با پیش‌بینی‌های مدلِ استانداردِ کیهان‌شناختی است. این مدل بر این ادعا است که اندک‌زمانی پس از مه‌بانگ، کیهانِ نخستین انبساطی نمایی و انفجارگونه را تجربه کرده که این بازه را با نامِ «تورم» می‌شناسیم. اما به تازگی  پائول اِشتاین‌هارت (Paul Steinhardt) اخترفیزیک‌دانی از دانش‌گاهِ پرینستون واقع در نیوجرسی به هم‌راهِ هم‌کارانش، در پاسخ به مقاله‌ی انتشاریافته در arXiv مقاله‌ای منتشر کرده و در آن اشاره کرده‌اند که هنوز برای خوش‌آمدگویی به مدلِ تورمی به عنوانِ یک پیروزی، بسیار زود است.

داده‌هایی درباره‌ی بوزونِ هیگز که از برخورددهنده‌ی بزرگِ هادرونی (LHCکه در تصویرِ بالا نشان داده شده) در کنارِ تازه‌ترین نقشه‌برداری از امواجِ میکروموجِ آسمان، برخی از فیزیک‌دانان را بر آن داشته که پرسش‌هایی درباره‌ی مدلِ استانداردِ کیهان‌شناختی مطرح سازند.

در واقع مدلِ تورمی در دهه‌ی 1980 برای توضیحِ این مسئله ارایه شد که چرا تابشِ CMB حتی در بخش‌هایی که امروز در دو انتهای کیهانِ قابلِ مشاهده‌ی ما قرار گرفته‌اند، هم‌دما است. پاسخِ این مدل آن است که پیش از آن‌که گسترشِ ناگهانیِ کیهان در دوره‌ی تورمی، نواحیِ مختلفِ کیهان را از هم دور کند این نواحیِ دورافتاده (که اینک در دو سوی کیهان قرار گرفته‌اند) با یک‌دیگر ارتباطِ تنگاتنگی داشته و بنابراین ویژگی‌های فیزیکیِ خود را با هم به اشتراک گذاشته‌اند.

کیهان‌شناسان به طورِ دقیق نمی‌دانند که چه چیز موجبِ آغازِ تورم (در کیهان) شده است، اما بر این باورند که برهم‌کنش و تاثیرِ متقابلِ شماری از میدان‌های فراگیر در سرتاسرِ کیهان، حالتِ امروزیِ آن را تعیین کرده است که این میدان‌ها شاملِ میدانِ هیگز و «اینفلاتون (inflaton)» هستند. مدلِ تورمی چنین ادعا می‌کند که هرگاه انرژیِ میدانِ اینفلاتونی بر دیگر میدان‌ها چیره شود، آغازِ روندِ تورمی را سبب می‌شود. تاکنون میدان‌های اینفلاتونیِ متفاوتی پیش‌نهاد شده اند که هر کدام با انرژیِ پتانسیلِ متفاوتی تعریف شده و بنابراین میزانِ انبساطِ کیهان را متفاوت به دست می‌دهند، درست مانندِ آن‌که می‌دانیم سرعتِ توپی که از بالای تپه‌ای به پایین بغلتد، به ارتفاعِ تپه بستگی دارد.

در کل همه‌ی مدل‌های تورمی بر این پیش‌بینیِ مشترک تکیه دارند که تغییراتِ دما در تابشِ CMB (در بخش‌های مختلفِ کیهان) باید توزیعی گاوسی داشته باشد یا به عبارتِ دیگر از منحنیِ زنگوله‌ای‌شکل پیروی کند. تاکنون داده‌های پلانک این پیش‌بینی را تایید کرده و پشتوانه‌ی محکمی برای مدلِ تورمی به شما می‌آید. اما اشتاین‌هارت و هم‌کارانش بر این باورند که «این داده‌ها ایرادهایی تازه و جدی بر این نظریه وارد می‌کنند».

گروهِ پلانک روزبه‌روز لیستِ مربوط به میدان‌های اینفلاتونیِ مجاز را کوتاه‌تر می‌کنند. در این میان مدل‌هایی که به بهترین شکل با داده‌ها هم‌خوانی دارند «مدل‌های هم‌وار» نامیده می‌شوند، چراکه نمودارِ انرژیِ پتانسیلِ این مدل‌ها در انرژی‌های نسبتاً کم، هم‌وار و افقی می‌شود. نگرانیِ اصلیِ پژوهش‌گران این است که احتمالِ پدیدارشدنِ مدل‌های هم‌وار به طورِ طبیعی، بسیار کم‌تر از مدل‌هایی‌ست که داده‌های پلانک تاکنون آن‌ها را رد کرده است.

اما به گفته‌ی پژوهش‌گران اگر نتایجِ مربوط به مدل‌های هم‌وار را به همراهِ واپسین‌نتایج درباره‌ی میدانِ هیگز (که از برخورددهنده‌ی بزرگِ هادرونی در سرن (LHC) نزدیکِ جنوا به دست آمده) تحلیل کنیم، خبرهای بدی برای مدل‌های هم‌وار به دست خواهد آمد. فیزیک‌دانانِ ذرات که در LHC کار و پژوهش می‌کنند دریافته‌اند که میدانِ هیگز احتمالاً در حالتی شبهِ پایدار با انرژیِ بالا پدید آمده است و نه در حالتی با پیکربندیِ پایدار و کم‌انرژی .

 با نگاه به نمودارِ انرژیِ پتانسیل درمی‌یابیم که حالتِ شبهِ پایدار هم‌چون استعاره‌ای از لبه‌ی پرتگاه است (برای درکِ هرچه‌بهترِ رفتارِ فیزیکیِ حالت‌ها در نمودارِ انرژیِ پتانسیل، شکل را در این پیوندگاه ببینید). اشتاین‌هارت بر این باور است که احتمالِ آن‌که در ابتدا میدانِ هیگز در حالتی شبهِ پایدار و بی‌ثبات پدید آمده باشد همانندِ آن است که جسمی از آسمان بر فرازِ قله‌ی ماترهورن (از بلندترین قله‌های رشته‌کوهِ آلپ) فرود آمده و به جای آن‌که به کوه‌پایه سقوط کند، به آسانی در چاله‌ای نزدیکِ قله‌ی کوه فرود آید. به علاوه به هنگامِ آغازِ دوره‌ی تورم، افت‌وخیزهای کوانتومیِ به وجودآمده به سرعت میدانِ هیگز را سرکوب کرده و موجبِ سقوطِ آن به حالتی با انرژیِ بسیار بسیار اندک (حالتی مانندِ حالتِ 3 در تصویرِ پیوندگاه) می‌شوند.

اشتاین‌هارت توضیح می‌دهد که در برخی از سناریوهای قدیمی درباره‌ی تورم، این موضوع جای نگرانی نبود. اما در مدل‌های تورمیِ هم‌وار، سقوطِ میدانِ هیگز از حالتِ نخستین (حالتی شبهِ ایستا با انرژیِ زیاد) به حالتی با انرژیِ بسیار کم سببِ توقفِ بسیار سریعِ تورم می‌شود که این به معنای توقفِ رشدِ کیهان است. اگر چنین می‌شد احتمالِ آن‌که کیهانِ نوپا به درونِ یک سیاه‌چاله فرو رود بیش‌تر از آن بود که به صورتِ کیهانِ کاملاً بالغِ امروزی درآید.

اشتاین‌هارت تاکید می‌کند که تحلیلِ وی تنها به این دلیل برقرار است که LHC تاکنون در آزمایش‌های خود، هیچ نشانه‌ای مبنی بر ناسازگاری با مدلِ استانداردِ ذراتِ بنیادی مشاهده نکرده است. اگر در راه‌اندازی‌های آینده‌ی LHC ذراتِ شگفت‌انگیز و ناآشنای تازه‌ای کشف شوند آن‌گاه نمودارِ انرژیِ میدانِ هیگز نیز به همان ترتیب نیاز به بازنگری خواهد داشت. اما وی می‌گوید: «اگر تنها داده‌هایی را در نظر بگیرید که در اختیارِ ما قرار گرفته است، آن‌گاه با پیمودنِ مسیری سرراست و منطقی درمی‌یابید که مدلِ تورمی و کلِ الگوی مه‌بانگ در دردسرِ بزرگی خواهند افتاد».

اشتاین‌هارت در ساختن و پیش‌نهادکردنِ ادعاهای بحث‌برانگیز درباره‌ی کیهان، پژوهش‌گرِ تازه‌کاری نیست. وی و برخی از هم‌کارانش به مدتِ چندین سال بر روی پیش‌بردِ «نظریه‌ی‌ چرخه‌ای» جای‌گزینی کار می‌کردند که در آن کیهان، زنجیره‌ای از مه‌بانگ‌ها و فشردگی‌ها را تجربه می‌کند، یعنی بازه‌های انبساطِ برون‌گرا و انقباضِ درون‌گرا به طورِ پی‌درپی در آن رخ می‌دهند. چنین نظریه‌ای بر خلافِ مدل‌های تورمی، انحراف‌های کوچکی از توزیعِ هم‌وارِ گاوسی را در افت‌وخیزهای دما پیش‌بینی می‌کند.

گروهِ پژوهشیِ پلانک هم‌چنان در پیِ یافتنِ چنین انحراف‌هایی هستند و برخی از اعضای این گروه بر این باورند که نتایجِ مربوط به تابشِ CMB فشارِ سختی به سناریوهای چرخه‌ای خواهد آورد. اما اشتاین‌هارت و ژان-لوک لِینرز (Jen-Luc Lehners) اخترفیزیک‌دانی در بخشِ گرانش از موسسه‌ی ماکس پلانک واقع در پوتزدامِ آلمان در مقاله‌ای جداگانه که چندی پیش متنشر شده ادعا کرده‌اند که با در نظر گرفتنِ گستره‌ی خطاها در داده‌های پلانک، مدل‌های چرخه‌ای هم‌چنان ممکن و معتبر خواهند بود.

پیش از این نیز روبش‌گرِ ویلکینسونِ ناسا که در جست‌وجوی ناهمسان‌گردی‌ها در (امواجِ) میکرموجِ پس‌زمینه‌ی کیهانی‌ست، داده‌هایی درباره‌ی تابشِ CMB گردآورده بود و دیوید اِسپِرگِل (David Spergel) اخترفیزیک‌دانی از دانش‌گاهِ پرینستون سرپرستیِ گروهی از پژوهش‌گران را برای تحلیلِ این داده‌ها بر عهده داشته است. وی با این نکته هم‌نظر است که توصیفِ شرایطِ اولیه‌ی موردِ نیاز برای کیهان، به‌گونه‌ای که آن را به صورتِ امروزینش به دست دهد دارای پیچیدگی‌هایی‌ست. او می‌افزاید: «همه‌ی ایده‌های ما درباره‌ی کیهانِ نخستین دارای مشکلاتِ مفهومیِ برجسته‌ای‌ست». اسپرگل هم‌چنین می‌پذیرد که برخی مدل‌های چرخه‌ای با داده‌های پلانک هم‌خوانی و سازگاری دارند.

چندی پیش برنامه‌ای با عنوانِ «کیهان‌شناسیِ نخستین» در موسسه‌ی فیزیکِ نظریِ کاولی واقع در سانتاباربارای کالیفرنیا برگزار شد و برخی شرکت‌کنندگان، نگرانی‌های اشتاین‌هارت را موردِ بحث قرار داده و آن‌ها را رد کردند. البته اعضای پروژه‌ی پلانک هم در میانِ این دسته از شرکت‌کنندگان بودند.

اِوا سیلوراشتاین (Eva Silverstein) فیزیک‌دانِ نظری از دانش‌گاهِ استنفورد در کالیفرنیا و یکی از ترتیب‌دهنده‌های این برنامه می‌گوید: «نویسندگانِ این مقاله (اشتاین‌هارت و هم‌کارانش) چنین ادعا می‌کنند که مدل‌های تورمیِ مجاز و به جا مانده (که نتایجِ پلانک هنوز آن‌ها را رد نکرده است) به گفته‌ی آن‌ها «نامحتمل» هستند. خودِ واژه‌ی «نامحتمل» مفهومِ مبهم و نامشخصی‌ست». وی اشاره می‌کند که سازوکارهای تورمی وجود دارند که از دیدگاهِ نظری کامل بوده و مدل‌های هم‌وارِ مجاز را نیز به دست می‌دهند.

سیلوراشتاین می‌افزاید: «من بر این باورم که بیش‌ترِ فیزیک‌دانان می‌پندارند که هنوز هم دانستنی‌های بسیار بیش‌تری درباره‌ی شرایطِ اولیه‌ی پیش از تورم وجود دارد. با این حال باید توجه کرد که نتایجِ پلانک، هم‌خوانیِ چشم‌گیری با الگوی تورمی دارد».

psi.ir

+ 86
رأی شما
- 51



www.HUPAA.com
مشاوره رایگان تحصیلی
ویدیو کلیپ علمی
محک
● مقالات فیزیک
● اخبار فیزیک
● مطالب پربیننده
● مجله علمی
● کوانتوم و فیزیک جدید
● الکترومغناطیس
● نظریات ایرانی
● نجوم و اخترفیزیک
● فلسفه و متافیزیک
● نانوتکنولوژی
● برق و الکترونیک
● هواشناسی و فیزیک جو
● فیزیک نور و اپتیک
● مکانیک و ترمودینامیک
● مطالب متفرقه
● معرفی کتاب
● دانشمندان
● فیزیک در ایران
● سایتهای فیزیک انگلیسی
● سایتهای فیزیک فارسی
● دانلود نرم افزار
● تصاویر دیدنی
● پزشکی و سلامت
امکانات
● خانه
● انجمن فیزیکدانان جوان ایران
● چت روم هوپا
● درباره ما
● سفارش آگهی
● تماس با ما
● عضویت در انجمن
● ورود
● RSS
آگهی های متنی
● تحصیل در کانادا
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
ادامه تحصیل در خارج از کشور
پزشکی و سلامت
مشاوره رایگان تحصیلی
بیگ بنگ
آخرین گفتگوها در انجمن
مرز فیزیک کوانتوم کجاست؟ (14 پاسخ)
زمین تخت گرایان (147 پاسخ)
شبیه سازی رنگ آبی آب دریا (2 پاسخ)
انفجار بزرگ (34 پاسخ)
محاسبه گشتاور مورد نیاز بلند کردن جسم (2 پاسخ)
طولِ موجِ پرتوی بازتابی از آینه ی شتابدار (سوالی نسبیتی) (95 پاسخ)
سوال درباره حرکت نسبیتی (28 پاسخ)
نیروی پنجم؟ (0 پاسخ)
کتاب ماجراجویی های فیزیکدان قرن بیستم (4 پاسخ)
درخواست مشاوره از دوستانی که فیزیک خوندن (50 پاسخ)
چرا الکترون روی هسته سقوط نمیکند؟ (15 پاسخ)
درخواست معرفی منابع آموزشی جهت یادگیری برخی محاسبات (5 پاسخ)
محاسبه طول یک رول کاغذ به ضخامت و شعاع مشخص (1 پاسخ)
فاصله ی بین نقاطِ شتابدار از دیدِ ناظران لَخت (سوالی نسبیتی) (79 پاسخ)
نوسانات کوانتومی (6 پاسخ)
سوالی پیش پا افتاده در تداخل ویرانگر دو موج نور (7 پاسخ)
نظر غالب در رابطه با انبساط کیهان چیست؟ (0 پاسخ)
نظریه گرانش حرکتی و اثبات کامل آن بر اساس نظریه نسبیت عمومی (9 پاسخ)
گالری عکس آسمان (645 پاسخ)
ضرایب پتانسیل (3 پاسخ)
روش فدیف (انجام محاسبات چند جسمی) (0 پاسخ)
آیا زمان بردار است؟ (چون جهت دارد: از گذشته رو به آینده) (19 پاسخ)
نگاهی نو به زمان (33 پاسخ)
تفاوت نیرو با انرژی چیست؟ (26 پاسخ)
توضیح چرایی انحراف جزئی سیاره عطارد از مدار خودش (3 پاسخ)
پیش بینی آینده ساختار کیهان بر اساس نظریه گرانش حرکتی (1 پاسخ)
نیروی الکتروگراویتی (3 پاسخ)
علت چرخش الکترون چیست؟ (13 پاسخ)
ساده ترین بیان برای منشاء گرانش (18 پاسخ)
پیش بینی چرخش خودکار کهکشان ها (0 پاسخ)
معرفی سه ساختار اصلی برای پایداری کهکشان ها (0 پاسخ)
توضیح کامل درباره ماهیت ماده تاریک بر اساس نظریه گرانش حرکتی (0 پاسخ)
توضیح کامل درباره ماهیت انرژی تاریک بر اساس نظریه گرانش حرکت (0 پاسخ)
کتاب فیزیک آینده (2 پاسخ)
جنس ذره برخورد کننده (5 پاسخ)
وجود قید در ترکیب (7 پاسخ)
چرخش به دور درخت با سرعت نور (18 پاسخ)
نیروی گرانش از کجا پدید می آید منشا آن چیست؟ (40 پاسخ)
جنس زمان از چیست؟ اصلا زمان چیست؟ (225 پاسخ)
علیت (16 پاسخ)
فعالیت نوری (2 پاسخ)
منظور هاوكينگ از به وجود آمدن جهان از هیچ چیست؟ (15 پاسخ)
زمان در مکانیک کوانتومی (3 پاسخ)
مدار RLC (1 پاسخ)
نور و میدان مغناطیسی (1 پاسخ)
تعریف فاصله در نسبیت و سازگاری نسبیت عام با مکانیک نیوتونی (20 پاسخ)
پایان نظریۀ نسبیت اینشین به تمام جهان اعلام می شود (10 پاسخ)
کهن‌ترین مولکول کیهان در فضا کشف شد! (0 پاسخ)
پایان نسبیت اینشتین با حل دقیق معادلات خود او ( فیزیک مطلق) (29 پاسخ)
اثبات حیرت آور فیزیک مطلق بر اثر سیارات روی سینگال های زمینی (17 پاسخ)
انفجار فیزیک توسط عدم برابری بار الکتریکی الکترون و پروتون (5 پاسخ)
نانوتکنولوژی و کاربردهای آن (1 پاسخ)
نسبیت، انرژی و ماده (2 پاسخ)
قانون فاراده (1 پاسخ)
هسته درونی عطارد جامد است (0 پاسخ)
آیا عینک‌های فوتوکرومیک هم جزو مواد هوشمند هستند؟ (0 پاسخ)
نسبیت در سرعت زاویه ای (6 پاسخ)
حرکت ذره باردار در دو میدان (4 پاسخ)
نخستین مریخ‌لرزه ثبت شد! (0 پاسخ)
بسط تیلور (6 پاسخ)
مقالات فیزیک
بازوی رباتیک جدید را با ذهن کنترل کنید
نور آبی شما را می‌کُشد!
عمر خورشید چگونه تمام می‌شود؟
در قطب شمال مریخ چه می‌گذرد؟
کشف ویژگی جدید نور
مصرف آنتی‌بیوتیک، شما را در برابر آنفلوآنزا ضعیف می‌کند
بدون برش دی‌ان‌ای می‌توان ژنوم را تغییر داد!
خواب نامناسب چه بلایی به‌سر جمجمه می‌آورد؟
پرتوی‌های کیهانی عامل اصلی فرگشت
جاسوسی از یخچال‌های طبیعی هیمالیا
احتمال برگرداندن چه‌جور کیف‌پول گم‌شده‌ای بیشتر است؟
اسرار زندگی کروکودیل‌های باستانی فاش شد
کشف منشاء یک انفجار رادیویی
معجزه‌ی هوش‌مصنوعی در بخش پزشکی
شناسایی سلولی ضدآلرژی
چگونه یک سیاره متولد می‌شود؟
درمانی سریع برای اضافه وزن شدید
حافظه‌ی کامپیوترهای آینده را بشناسیم!
میکروب‌هایی که داروهای ما را می‌خورند
شگفتیِ انفجارهای گاما
در مرکز کهکشان راه‌شیری چه خبر است؟
حفره‌های اسرارآمیز دریای جنوبگان
گونه‌های مختلف نهنگ با هم جفتگیری می‌کنند!
نگاهی به اعماق کهکشانی از خوشه‌ی سنبله
آغاز عصر جدید زمین‌شناسی
حلقه‌های اسرارآمیز سیاره‌ی اورانوس
بگذارید بچه‌ها خاک بازی کنند!
مسابقه‌ی علمی شماره‌ی سی و یک
کشف کرمی که سنگ‌ می‌خورد!
دلیلی برای خشکی سرخرگ‌ها
ادامه ...
اخبار فیزیک
یافته های تازه دانشمندان ممکن است سفر در زمان را غیرممکن کند!
نگاهی به دوردست‌های کیهان به کمک یک خوشه کهکشانی غول‌پیکر
سنجش ذرات در کیهان اولیه
پیش‌بینی جرم ذره «هیگز» توسط سیمپسون‌های کارتونی 14 سال قبل از سرن!
فریب فوق‌العاده نور توسط محقق ایرانی
طراحی پای مصنوعی دارای سیستم بینایی توسط دانشمندان ایرانی
حل یک مساله سی‌ساله فیزیک شبیه‌سازی مواد ابررسانا با اتم‌های فوق سرد با همکاری فیزیکدان ایرانی
مخترع لیزر چارلز تاونز در 99 سالگی درگذشت
حل معماهای فیزیک در آزمایشگاه‌های ارزان بجای شتاب‌دهنده‌! مشاهده حالت بوزون هیگزی در ابررسانا برای نخستین بار
سه ایرانی در میان 100 نفر کاندیدای نهایی سفر بی بازگشت به مریخ
آمادگی برخورددهنده بزرگ هادرونی برای کشف یک ذره جدید
مشاهده پیوند شیمیایی اتم‌ها و تشکیل مولکول برای نخستین‌بار
کشف عجایب حبابی با سی‌تی اسکن درون یک ابرنواختر
لوح انجمن جهانی نفرولوژی به «پدر علم نفرولوژی ایران» اعطا می‌شود
چرا برخی کهکشان‌ها جوانمرگ می‌شوند؟
ادامه ...
مطالب پربیننده
تاثیر مخرب کم‌خوابی بر بدن (0+)
سیبری سکونت‌گاهی خوش آب‌وهوا خواهد شد (0+)
آشکارسازی مرز پلاسمای کیهانی (0+)
ابتدا سیاه‌چاله‌ها بوده‌اند یا کهکشان‌ها؟ (0+)
گوشتخوارترین گیاه جهان (0+)
چرا بچه‌ی انسان دیرتر از بچه‌ی پستانداران دیگر رشد می‌کند؟ (0+)
عمر حلقه‌های زحل چقدر است؟ (0+)
ویرایش دی‌ان‌ای در فضا (0+)
چربی بدن شما را افسرده می‌کند (0+)
کشف دو سیاره‌ی زمین‌مانند در نزدیکی منظومه‌ی شمسی (0+)
چرا سگ‌ها بیشتر کودکان را گاز می‌گیرند؟ (0+)
مرسدس، قوانین فیزیک را دگرگون کرد! (0+)
پرچم هند در ماه بالا می‌رود (0+)
داروی فشار خون، آلزایمر را هم درمان می‌کند (0+)
رابطه با انسان باعث تکامل سگ‌ها شده است! (0+)
ادامه ...