روز نجوم


روز نجوم

نوشتهاز سوی metis441 در شنبه 24 فروردين 1392 - 22:40

فعالیتها روز نجوم
روز بین المللی نجوم در چند سال اخیر تبدیل به یکی از فرصتهای اصلی برای ترویج دانش نجوم و علاقه مند کردن مردم برای توجه به جهان بالای سر خود بوده است. جهانی شگفت انگیز که همیشه انسان را مجذوب خود می کرده است و در طول تاریخ بارها با رشد و جهش هایی که تجربه کرده است، زندگی ما انسانها را به سطحی دیگر از نظر معنی شناختی منتقل کرده است.
هفته وروز نجوم اگرچه در ایران مدت طولانی نیست که برگزار می شود اما در همین مدت کوتاه توانسته است به تجربیات ارزشمندی دست پیدا کند و در حالی که علاقمندان فراوانی را وارد حوزه دانش زیبای نجوم ساخته است و همزمان شرايط حضور ایرانیان در فعالیت های ترویجی علمی را به اطلاع جامعه جهانی رسانده است. در طی حدود 7 سال برگزاری هفته وروز جهانی نجوم ایران 2 بار برنده جایزه ویژه ای از سوی برگزار کننده این مراسم شده است.
شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران بنابر وظیفه خود در سالهای گذشته تلاش کرد تا برگزاري برنامه هایی را در تهران و سایر شهرستانها سامان دهد ودرسال 1385 برنامه ای که با همکاری گروههای نجومی محلی در تهران و شهرستانهای سراسر کشور برگزار شد باعث شد تا جایزه ویژه برگزاری روز جهانی نجوم در جهان در آن سال به ایران تعلق گیرد.
در سال جاری شاخه آماتوری تصمیم دارد با توجه به تجربیاتی که گروههای مختلف در سالهای اخیر به دست آورده اند و بنابر اهدافی که از قبل داشت- بیش از گذشته به نقش هماهنگ کنندگی و راهنمایی برای علاقمندانی که نیازمند کمک هستند بپردازد و به همین دلیل از همه گروهها و انجمن ها و علاقمندان دعوت می کند تا همراه یکدیگر به برگزاری این مراسم بپردازند. شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران مانند همیشه آماده انجام هرگونه حمایت و کمک معنوی به برگزار کنندگان این مراسم و معرفی آنها به جامعه نجومی کشور است و به همین منظور امسال مشاور ویژه ای را در این خصوص در اختیار علاقمندان خواهد گذاشت.
لذا شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران با توجه به پیشینه کهن ایران در زمینه اختر شناسی و نقش مهم نجوم و توجه به آن در نقش یکی از ستون های اصلی توجه به علم و نقشی که ترویج درست علم در توسعه علمی کشور بازی می کند و با تاکید بر موقعیت حساس امروز جامعه نجوم آماتور و حرفه ای ایران از همه گروهها و انجمن ها ، رسانه ها و علاقمندان می خواهد تا با برنامه ریزی مناسب در این رویداد جهانی علمی مشارکت نمایند.

روز نجوم چیست و چه روزی است؟و چگونه آن را برگزار کنیم؟

در روز نجوم منجمان آماتور (و گاهی حرفه ای) تلاش می کنند عموم مردم را با زیبائیهای آسمان آشنا کنند ، برخی از مردم تصور می کنند " علم" چیز پیچده ای بوده و متعلق به دانشمندان است و از ارتباط آن با زندگی روزمره و زیبائیهای آن در محیط اطرافشان اطلاعی ندارند. در روز نجوم می توان تا حدی فاصله میان محققان ، دانشمندن و مردم را کم تر کرد.

در برخی از کشورها، یک یا چند روز درهای آزمایشگاهها و رصدخانه ها به روی مردم عادی باز است تا همه مردم بتوانند با فعایت های علمی از نزدیک آشنا شوند ، اما بیشتر رصدخانه ها برای دوربودن از آلودگی نوری و آلودگی هوا و کم کردن اثر جو ، در خارج از شهر و در ارتفاعات بالا قرار دارند و حتی اگر برخی روزها رصدخانه ها پذیرای مردم عادی باشند ، مراجعه مردم به رصدخانه ها مشکل است.
حدود 30 سال پیش داگ برگر پیشنهاد داد به جای اینکه مردم را به خارج از شهرها و مناطق دوردست بکشانیم ،بهتر است در روز مشخصی از سال ، تلسکوپها را به داخل شهرها و به میان مردم بیاوریم .این گونه بود که روز نجوم متولد شد.
امروز بیش از 50 کشور روز و هفته نجوم را برگزار می کنند.
اتحادیه نجوم تلاش می کند در برگزاری روز نجوم در سراسر جهان هماهنگی ایجاد کند. این مرکز یکی از روزهای آخر هفته بین 15 می تا15 اوریل را که ماه در حالت تربیع اول است را به عنوان روز جهانی نجوم و هفته پیش از آن را به عنوان هفته نجوم اعلام می کند.
هنگامی که ماه در وضعیت هلالی تربیع است ، هنگام ظهر طلوع می کند و حدود 6 بعدازظهر به بیشترین ارتفاع (فاصله از افق) می رسد و نیمه شب غروب می کند، بنابراین از ظهر به بعد می توان با دوربینها و تلسکوپهای آماتوری ، پستی بلندی های ماه را به مردم نشان داد .
در ایران از سال 1380 روز نجوم برگزار می شود وشاخه آماتوری انجمن نجوم ایران هماهنگی برگزاری روز نجوم در ایران را به عهده دارد.
در کشورهای دیگر روز نجوم روز شنبه یا یکشنبه روز آخر هفته که تعطیل است برگزار میشود. .طبق دستور العمل اتحادیه نجوم،هر کشوری با شرایط خاص خود روز نجوم در هفته نجوم را در کشور خود تعیین میکند.
با توجه به تقویم ایران ، انجمن نجوم ایران روز جمعه قیل یا بعداز روزی را که اتحادیه نجوم انتخاب می کند ، به عنوان روز نجوم در ایران اعلام می کند تا مردم بیشتری به ویژه خانواده ها بتوانند از برنامه های این روز استفاده کنند.تاريخ روز جهانی نجوم در سال 2012 ، 28Aprill ( 7 ارديبهشت ) و هفته جهانی نجوم 28-21 Aprill اعلام شده است. برای ايران تاريخ روز نجوم را 8 ارديبهشت در نظرگرفته شده است.
باتوجه به اینکه مهمترین پدیده ِی نجومی در سال 1391، گذر زهره است و این پدیده تا مدتی طولانی تکرار نخواهد شد ، تم روز نجوم امسال " به پیشواز گذر زهره "
پیشنهاد شده است.روز نجوم فرصت مناسبی برای اطلاع رسانی درباره ی این پدیده ی کم نظیر و آماده شدن برای رصد و انجام فعالیت هایی در این زمینه است.

تاریخچه :

سان فرانسیسکو را باید در دوران معاصر یکی از پیشگامان تلاش برای ترویج نجوم دانست. در دهه 1950 و 1960 میلادی برنامه های رصدی و شب های رصدی و میهمانی های آشنایی با آسمان فراوانی از سوی گروههای مختلف این منطقه با هدف آشنا کردن مردم با نجوم جدید برگزار می شد. برای مثال یکی از این گروهها روزی در ماه سپتامبر که به تربیع اول ماه نزدیکتر بود برنامه ای را در پارک عمومی شهر برگزار می کردند و اعضا گروه با برپا کردن تلسکوپهای خود در این پارک ماه، سیارات، خوشه های ستاره ای و کهکشان آندرومدا (امراه المسلسله) را به مردم نشان می دادند و هرگاه وضعیت هوا دچار تغییر می شد مردم از سالن اجتماعات آن اطراف استفاده می کردند.

این سالها مقارن بود با رویکردی که ستاره شناس سرشناس اماتور، جان دابسون (مبدع استقرار های دابسونی) به ترویج نجوم داشت وی با شعار تلسکوپ خود را همه وقت / همه جا برپا کنید ، گروهی از منجمان را سامان داد که رفته رفته به رصدگران کنارگذر ها معروف شدند. در همان ایام اخترشناس آماتور سرشناس دیگری به نام داوگ برگر (Doug Berger) از زاویه دیگری به موضوع نگریست و این سوال را مطرح کرد که چگونه می توان لذتی را که در دنیای نجوم وجود دارد به دیگر مردم منتقل کند؟ و چر ا نباید همه گروهها یک برنامه مشترک در سال داشته باشند که به طور عمده مردم را به دیدن زیباییهای دنیای اسمان شب دعوت کنند تا آنها هم بتوانند از این موقعیت لذت ببرند؟ این ایده منجر به آن شد که در سال 1973، داوگ برگر به همراه انجمن نجوم کالیفرنیای شمالی اقدام به برگزاری اولین روز نجوم کنند.به سرعت این رویداد از مرزهای کالفرنیای شمالی گذشت و لیگ انجمن های نجومی آمریکا اقدام به برنامه ریزی و برگزاری آن در تمام آمریکای شمالی نمود. پس از آن بودکه آوازه این برنامه از مرزهای آمریکا بیرون رفت و دیگر کشورها نیز علاقمند به برگزاری آن شدند و بدین ترتیب لیگ نجومی این بار اقدام به هماهنگی برگزاری این مراسم در ابعادی بین المللی کرد اکنون نهادهای نجومی ملی و بین المللی و آموزش علم و نجوم به حمایت از این برنامه می پردازند.

در ایران این برنامه برای نخستین بار در سال 1380 برگزار شد. در آن سال رصدخانه آموزشی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (رصدخانه زعفرانیه) یک شب رصدی را به پاسداشت روز جهانی نجوم در شامگاه 16 اردیبهشت 1380 برگزار کرد . همان شب شبکه 4 سیما به همین مناسبت نخستین برنامه آسمان شب را به روی آنتن فرستاد.

سال 1381 گرامیداشت روز جهانی نجوم ابعاد گسترده تری یافت. رصدخانه زعفرانیه تهران برنامه مفصلی را برگزار کرد و علاوه بر آن چند گروه دیگر در تهران نیز اقدام به برگزاری برنامه های مشابه کردند. در مشهد برنامه هایی با همکاری مرحوم دکتر عدالتی در گروه فیزیک دانشگاه فردوسی و روستای رباط سنگ برگزار شد و در سعادت شهر شیراز و چند نقطه دیگر نیز برنامه های مشابهی برگزار شد. اما از سال 1382 این برنامه ها وسعت فراوانی یافت. در این سال برنامه هایی در ده هاشهر ایران برگزار شد و در تهران نیز چندین مرکز برای این برنامه مورد توجه قرار گرفت. در این سال علاوه بر رصدخانه زعفرانیه تهران، کانون های پرورش فکری و گروههای محلی اقدام به برگزاری این مراسم نمودند. یکی از این برنامه ها از سوی دانش آموزان مدرسه فرزانگان تهران وماهنامه نجوم با حمایت انجمن نجوم ایران در خانه هنرمندان تهران برگزار شد، به دلیل ایده های نوآورانه ای که از سوی دانش آموزان فرزانگان برای ترویج نجوم به کار گرفته شده بود جایزه بهترین ایده های نو در برگزاری روز نجوم را از سوی لیگ جهانی نجوم به دست آورد.
این روند با گستردگی بیشتری در سالهای بعد ادامه یافت و در سال 1385 بیش از 100 گروه در سراسر ایران به این برنامه پیوستند و سبب شد تا جایزه ویژه برگزاری روز جهانی نجوم به نمایندگی از برگزار کنندگان به هماهنگ کننده این برنامه (شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران) اهدا شود.

اینک گروههای بسیاری در سراسر ایران این روز را گرامی می دارند و در عین حال ایده های جدیدی را در این زمینه مطرح می کنند. اما چرا باید روز نجوم برگزار کرد و تعریف برگزاری روز نجوم چیست؟

اهداف برگزاری روز نجوم چیست؟

بسیاری از ما همه ساله در بهار گرد هم می آییم و روز نجوم را گرامی می داریم اما گاه آن قدر سرگرم برنامه ریزی این برنامه می شویم که فراموش می کنیم اصلا برای چه این روز را گرامی می داریم و به همین دلیل بد نیست اهداف اصلی برگزاری روز نجوم را پیش از برنامه ریزی برای ان مرور کنیم. بنابر تعریف راهنمای برگزاری جهانی روز نجوم روزی در فصل بهار است که گروههای نجومی، آسمان نما ها ، رصدخانه های آموزشی و همه علاقمندان نجوم در کنار هم قرار می گیرند تا به مردم نشان دهند دنیای نجوم تا چه حد هیجان انگیز، سرگرم کننده و زیبا است. برای ترویج تمام پیشرفت های علمی، تدارک دیدن منابع و اطلاعات نجومی برای مردم و دعوت آنها برای بهره مندی از زیباییهای آسمان شب ، این روز گرامی داشته می شود و شعارهای اصلی با مضامین بردن نجوم به میان مردم، آسمان را نگاه کنید و به بالا نگاه کنید برای آن انتخاب شده اند که اکنون شعار بردن نجوم به میان مردم راهنمای اصلی برگزار کنندگان این مراسم است که از سوی برخی از گروهها به مدت 1 هفته برگزار می شود.

نکته مهم در این بین آن است که باید در تمام اقداماتی که برای برگزاری این روز صورت می گیرد، به ذات آن که لذت بردن از آسمان و دعوت مردم برای لذت بردن از این زیبایی توجه كنيم. در سالهای مختلف برای برگزاری این مراسم یک تم اصلی نیز پیشنهاد می شود مثلا در سال 2004 که شاهد وقوع پدیده گذر زهره بودیم مراسم آن سال با تم گذر زهره برگزار شد و در سال 2009 نیز با تم سال جهانی نجوم برگزار شد.

روز نجوم چه روزی است؟

روز جهانی نجوم از آنچا که میخواهد تا حد امکان مردم را بیش از هر زمانی با آسمان آشنا کند و به آنها فرصت دهد تا تجربیات جذابی از اولین مواجهه خود با دنیای ستاره ها را داشته باشند، یک روز مشخص را به این نام معرفی و ثبت نکرده است. به ویژه آنکه یکی از جذابترین اجرام نجومی که مردم عادی در اولین برخورد خود مایلند آن را از دریچه تلسکوپها ببینند ماه است و "هر شبی برای رصد ماه مناسب نیست." به همین دلیل برای تعیین روز جهانی نجوم از قاعده زیر استفاده می شود که در بین نیمه ماه تا نیمه اول ماه ميلادي "می" ،نخستین شنبه (تعظیل پایان هفته) که به تربیع اول ماه نزدیکتر است روز نجوم خواهد بود. روز تعطیلی پایان هفته به دلیل امکان مشارکت بیشتر مردم در این مراسم و در عین حال تعطیلی مراکز رسمی و امکان استفاده از امكانات آنها انتخاب شده است در ایران این مراسم در جمعه یا پایان هفته تقویم رسمی که یک روز پیش از روز جهانی نجوم است برگزار می شود.

چرا باید از روز جهانی نجوم حمایت کرد؟

برگزاری روز نجوم مانند بسیاری دیگر از کارهای غیر انتفاعی نيازمند صرف هزینه و استفاده از امکاناتی است که تهیه آنها برای گروههای آماتوری اگر غیر ممکن نباشد بسیار دشوار است. به همین دلیل برگزاری چنین مراسمی نیازمند حمایت بنگاههای اقتصادی و استفاده از حمایت های مالی و معنوی بسیاری است و در عین حال نیازمند مشارکت گروههای فعال نجومی است. اما چرا باید از چنین برنامه ای حمایت کرد؟

صاحبان صنایع و شرکت های مختلف می توانند با حمایت از برگزار کنندگان این برنامه ها پشت سر اقدامی مردمی در راه آشنایی مردم با علم و توسعه علمی قرار گیرند و کمک کنند تا یک روز از زندگی مردم همراه با تفریح بزرگ و اندیشه سازی مانند نجوم پر شود. از سوی دیگر آنها می توانند خود را در چنین برنامه هایی که معمولا با پوشش رسانه های محلی هم همراه است معرفی و تبلیع کنند. در عين حال گروههای نجومی نیز با پیوستن به چنین برنامه ای ضمن کمک به آشنایی مردم با قعالیتهای خود و زیباییهای نجوم می توانند از امکانات عمومی ، مانند اطلاع رسانیهای وسیع ، درباره عملکرد خود بهره مند شوند.
an astronomer بودم -_-
نماد کاربر
 
سپـاس : 124

ارسـال : 402


سن: 20 سال
نام نویسی: 91/9/26

زن

Re: روز نجوم...

نوشتهاز سوی asalspammer در پنجشنبه 23 بهمن 1393 - 16:16

انقراض شده لی به شخصه نمیدونم که چه نیرویی باعث میشه که منظومه شمسی اینطوری بشه!!!!!
 
سپـاس : 0

ارسـال : 1


نام نویسی: 93/11/23

ذکر نشده


بازگشت به مبانی نجوم

چه کسی هم اکنون اینجاست ؟

کاربرانی که در این تالار هستند: بدون کاربران عضو شده و 3 مهمان